Ομιλία στο Επιχειρηματικό Φόρουμ Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας που πραγματοποιήθηκε στα Σκόπια.

Αγαπητέ Πρωθυπουργέ της Βόρειας Μακεδονίας, κ. Ζάεφ

Αγαπητέ Έλληνα Πρωθυπουργέ

Κυρίες, κύριοι Υπουργοί

Κυρίες και κύριοι που τιμάτε με την παρουσία αυτό το ιστορικό βήμα, θέλω να πω ότι νιώθω τον εαυτό μου τυχερό από όλη αυτή την εμπειρία, διότι παρότι είμαστε λίγες ώρες εδώ, οι συζητήσεις που έγιναν έδειξαν τις μεγάλες δυνατότητες που έχουμε να αξιοποιήσουμε. Ερχόμενοι εδώ, ξέραμε περισσότερο για τις ανάγκες, αλλά είδαμε και τις δυνατότητες σε όλα τα επίπεδα.

Επιτρέψτε μου μια προσωπική βιωματική αναφορά. Πολλά από αυτά που συζητάμε σήμερα εδώ ή και σκεφτόμαστε πολλοί και πολλές, μου θυμίζουν μια ανάλογη συζήτηση που είχαμε κάνει στην Αθήνα, στο Ζάππειο το 1996 με το μικρό κόμμα του Συνασπισμού τότε, με τον Πάνο Τριγάζη, τον Νίκο Κωνσταντόπουλο -τότε πρόεδρο του Συνασπισμού-, με αντιπροσωπείες από όλες τις χώρες -δεν θυμάμαι τα ονόματα εκείνων που ήταν από την τότε Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας-  και το θέμα μας ήταν η ιδέα για μια Συνανάπτυξη των Βαλκανίων. Από τότε βλέπαμε ότι αυτό είναι το μέλλον, αυτή είναι η ανάγκη, προς τα εκεί πρέπει να πάμε.

Τα Βαλκάνια, λέγαμε τότε, πρέπει να γίνουν μια υπο-περιφερειακή δομή στο πλαίσιο της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και βλέπουμε εδώ και τη σημασία της πολιτικής. Αυτή η άνω των 20 ετών αδράνεια, με τολμηρή απόφαση δύο κυβερνήσεων κα με σκληρή δουλειά μηνών, μας φέρνουν σε ένα σημείο να βλέπουμε ότι μπορούμε να καλύψουμε, να κερδίσουμε αυτόν το χαμένο χρόνο. Από την άλλη μεριά, αν πετύχουμε τα σχέδια μας -που μπορούμε και πρέπει να τα πετύχουμε-, θα μετατραπεί επίσης σε πολιτική σταθερότητα για την περιοχή.

Το πρωί συζητήσαμε για πάρα πολλά θέματα, κυρίως στη σφαίρα της οικονομίας. Συζητήσαμε για τα θέματα των αγωγών, που ανέφερε πριν ο ομόλογός μου∙ ειδικότερα συμφωνήσαμε να γίνει ο αγωγός φυσικού αερίου, να επιταχύνουμε την υλοποίησή του και ο υπουργός Ενέργειας ανέλαβε τις σχετικές δεσμεύσεις. Αντίστοιχα θα προχωρήσουμε τα θέματα και για τους άλλους αγωγούς τις δικτυώσεις στις οδικές μεταφορές και σε άλλους τομείς. Άρα έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε, γιατί ήδη αυτά που συμφωνήσαμε είναι σημαντικά και πολλά, μπορούν να αυξηθούν στην πορεία και γι’ αυτό είναι πολύ κρίσιμη και η απόφασή μας, η συμφωνία μας να υπάρξει μια Επιτροπή η οποία θα συντονίζει αυτές τις διεργασίες.

Θα αναφέρω τους παράγοντες από τους οποίους θα εξαρτηθεί μέχρι τέλους η επιτυχία της προσπάθειας που κάνουμε. Ο πρώτος παράγοντας είναι, αυτή η συνεργασία που αρχίζουμε από την οικονομία για συγκεκριμένους λόγους -διότι είμαστε δύο χώρες που έχουμε πρόβλημα ανάπτυξης, ανεργίας, ανισοτήτων άρα θέλουμε περισσότερη, δικαιότερη και βιώσιμη ανάπτυξη- πρέπει να επεκταθεί σε όλο το φάσμα των θεμάτων. Διότι και στον τομέα της υγείας, της εκπαίδευσης και του εκσυγχρονισμού της Διοίκησης μπορούμε να βρούμε πεδία συνεργασίας.

Η κυβέρνηση είναι η κορυφή της πυραμίδας. Κάτω από την κυβέρνηση είναι οι φορείς του δημοσίου και οι φορείς της κοινωνίας, η ιδιωτική επιχειρηματικότητα με τις πρωτοβουλίες της, είναι η ίδια η κοινωνία και το δικό μας σχέδιο πρέπει να είναι η ανάπτυξη σχέσεων όχι μόνο με όρους κυβερνήσεων και κρατών, αλλά με όρους κοινωνίας των πολιτών. Συνδικάτα, επιστημονικοί σύλλογοι, επιστημονικοί φορείς, και επαγγελματικές οργανώσεις πρέπει να δημιουργήσουν ένα κίνημα ανάπτυξης, αντίστοιχων πρωτοβουλιών, με στόχο το κοινό όφελος και το κοινό καλό.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι ότι αυτό που συζητούμε σε διμερή βάση δεν αφορά μόνο τις δύο χώρες μας, αφορά συνολικά την περιοχή μας. Και το γεγονός ότι λύθηκε αυτή η εκκρεμότητα που υπήρχε ανάμεσά μας ενεργοποιεί και διεθνείς παράγοντες και δυναμικές. Αυξάνει το επενδυτικό ενδιαφέρον συνολικά για τα Βαλκάνια, επανέρχονται οι διεθνείς χρηματοδοτικοί θεσμοί και οργανισμοί και αναζητούν και συζητούν μαζί μας έργα κοινά που μπορούν να χρηματοδοτήσουν. Επομένως, έχει σημασία το διμερές να υπηρετεί το πολυμερές, το συνολικότερο.

Και μια άλλη προϋπόθεση είναι όχι απλώς η ανάπτυξη των σχέσεών μας∙ νομίζω δεν υπάρχει χώρος να ανακαλύψουμε ξανά την πυρίτιδα. Είναι παγκόσμια εμπειρία, παγκόσμια πρακτική ότι η ανάπτυξη των διασυνοριακών σχέσεων αποτελεί παράγοντα ανάπτυξης και σταθερότητας για όλες τις χώρες που συμμετέχουν σε αυτές τις συναλλαγές. Το δικό μας στοίχημα πρέπει να είναι αυτό που και ο Πρωθυπουργός ονομάζει συχνά «Συνανάπτυξη». Διότι η ιδέα της Συνανάπτυξης είναι αυτή που λείπει και από την περιοχή μας, από την Ευρώπη και τον κόσμο σήμερα. Μια ανάπτυξη που δημιουργεί ασυμμετρίες και ανισότητες δεν είναι βιώσιμη, κάποτε οδηγεί σε κρίσεις ή παράγει εθνικισμούς και ανταγωνισμούς. Το στοίχημα το δικό μας είναι όχι μόνο η ποσοτική ανάπτυξη των σχέσεων, αλλά η ανάπτυξή τους με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι αμοιβαία επωφελής.