Συνέντευξη στον ραδιοφωνικό σταθμό Αθήνα 9.84, στον δημοσιογράφο Νίκο Φελέκη.
Ερωτηθείς για την επίκληση από τον πρωθυπουργό του κινδύνου εκτροχιασμού της χώρας ανέφερε:
Πρόκειται για την εργαλειακή χρήση της χρεοκοπίας. Δηλαδή, αντί να εντοπίσουμε τις αιτίες που την προκάλεσαν, επισείεται ως κίνδυνος. Να θυμίσω ότι η χρεοκοπία του 2010 δεν ήταν αποτέλεσμα μόνο του μεγάλου χρέους, αλλά και της ισχνής παραγωγικής βάσης της χώρας. Ήδη το 2007, πριν ξεσπάσει η κρίση το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών, ήταν 14%,. Το βασικό πρόβλημα, που μας οδήγησε στη χρεοκοπία, δηλαδή το παραγωγικό μοντέλο, καθώς και οι ανισότητες, παραμένουν και σήμερα. Μπορώ να πω λοιπόν, ότι ο κ. Μητσοτάκης έχει έλλειμμα συνέπειας, καθώς είχε πει ότι θέλει δύο τετραετίες για την πλήρη αλλαγή της χώρας. Άρα, όταν ζητάει σήμερα τρίτη θητεία, πρέπει να την αιτιολογήσει.
Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι των δύο θητειών του κ. Μητσοτάκη είναι διακριτοί. Υπάρχει ένα μικρό κοινωνικό μπλοκ που έχει κερδίσει, καθώς η κυβέρνηση αυτή είχε και πολλά χρήματα να μοιράσει από το Ταμείο Ανάκαμψης κ.λπ., και ένα μεγάλο κοινωνικό μπλοκ που έχει χάσει. Ένας άνεργος, ένας μισθωτός, ένας μικρομεσαίος που δεν έχει ωφεληθεί στην φάση των σημαντικών πόρων και της μέτριας ανάπτυξης, μπορεί να πιστεύει ότι θα βελτιωθεί η θέση του με μια τρίτη θητεία; Ο κ. Μητσοτάκης δεν μπορεί να δημιουργήσει προσδοκίες και γι’ αυτό προτάσσει τον φόβο. Γι’ αυτό, αντί να θωρακίζει τη χώρα επισίει το φάντασμα της χρεοκοπίας.
Σε ερώτηση σχετικά με τις τελευταίες αξιολογήσεις της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους Moody’s και Scope είπε:
Να θυμίσω αρχικά ότι τις παραμονές της χρεοκοπίας, μέχρι και το 2009, ήμασταν στη βαθμίδα Α. Επίσης, επισημαίνω ότι για να υπάρξει αναβάθμιση, κάποιος δημιούργησε τις προϋποθέσεις. Κάποιος έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια, την επανέφερε στις αγορές με ένα ισχυρό απόθεμα ασφάλειας («μαξιλάρι») και ότι ήδη από το 2017 την είχε φέρει σε τροχιά ήπιας ανάκαμψης. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις δεν θα υπήρχε καμία αναβάθμιση. Ο κ. Μητσοτάκης δεν θα βρει ποτέ το θάρρος να το αναγνωρίσει αυτό, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα. Αν τώρα προσέξουμε την αιτιολόγηση της αξιολόγησης των οίκων, θα δούμε ότι το πρώτο στοιχείο που θεωρούν θετικό είναι η μείωση του δημόσιου χρέους, η οποία οφείλεται κυρίως στο ότι ο πληθωρισμός δημιουργεί ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ, άρα μειώνεται ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ. Ο ίδιος όμως μηχανισμός, ο πληθωρισμός δηλαδή, φέρνει την ακρίβεια και επιτείνει τη φτώχεια και τις ανισότητες, που η κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει. Θα έλεγα ότι σήμερα ζούμε μια φάση συσσώρευσης ανικανοποίητων αναγκών, στην υγεία, στη στέγαση, στην εκπαίδευση. Οι ανάγκες που έπρεπε να καλύπτει το κράτος έχουν μεταφερθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό στον προϋπολογισμό των νοικοκυριών.
Η κοινωνία μέχρι τώρα, για διαφόρους λόγους, εκφράζει τη δυσαρέσκεια μόνο με μουρμουρητά, όμως δεν αποκλείεται στο μέλλον, αν δεν υπάρξει αλλαγή πολιτικών, να καταφύγει σε πιο ηχηρούς τρόπους έκφρασης.
Απαντώντας σε ερώτηση γιατί ενώ υπάρχει αίτημα πολιτικής αλλαγής από το 70% των πολιτών, αυτό δεν εκφράζεται από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, δήλωσε:
Γενικά, ζούμε σε μια εποχή τεκτονικών αλλαγών με εύθραυστες ισορροπίες και απρόβλεπτες εξελίξεις. Ο χρόνος μέχρι τις εκλογές δεν είναι λίγος, πολλά μπορούν να γίνουν. Αυτό που νομίζω ότι δυσκολεύει τα πράγματα για τις προοδευτικές δυνάμεις είναι ότι, ενώ υπάρχει ένας ανταγωνισμός σε πρώτο επίπεδο μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, έχει αναπτυχθεί και ένας δεύτερος ανταγωνισμός μέσα στην αντιπολίτευση, για τους ρόλους της κάθε δύναμης. Ο δεύτερος ανταγωνισμός, όταν κυριαρχεί στην κοινωνία, ευνοεί την κυβέρνηση και δυσκολεύει τον προοδευτικό κόσμο να κάνει τις επιλογές του.
Αν όμως διαμορφωθεί ένα κλίμα που, μαζί με τον ανταγωνισμό και τις διαφορές, αναπτύσσεται και συνεργασία με βάση κοινούς τόπους που υπάρχουν, μπορούν να ωφεληθούν όλες οι προοδευτικές δυνάμεις. Για παράδειγμα, στο στεγαστικό, οι θέσεις των κομμάτων έχουν πολλά κοινά στοιχεία. Γιατί λοιπόν, να μην αναληφθεί μια κοινή πρωτοβουλία, αν όχι από τα κόμματα, από ινστιτούτα, ή άλλους φορείς του κάθε χώρου; Γιατί να μην δοθεί στην κοινωνία, που πιέζεται από την ακρίβεια, το στεγαστικό και άλλα προβλήματα, μια εικόνα κοινής προσπάθειας προς όφελός της; Μπορεί να υπάρχει ο ανταγωνισμός με την έννοια της άμιλλας. Ο ανταγωνισμός δεν είναι πάντα μηδενικού αθροίσματος. Υπό προϋποθέσεις μπορούν να έχουν οφέλη όλοι. Στην πολιτική, ανταγωνισμός και συνεργασία δεν αλληλοαποκλείονται, αλλά μπορούν και πρέπει να συνυπάρχουν μεταξύ αριστερών και προοδευτικών κομμάτων. Να μπούμε σε μια διαδικασία όπου ο αριστερός, προοδευτικός χώρος δεν εκφωνεί απλώς προτάσεις, αλλά αναπτύσσει δράσεις, παλεύει για τα προβλήματα της κοινωνίας, εμπλέκει την ίδια τη κοινωνία σε αυτό. Κάτι τέτοιο θα άλλαζε το κλίμα. Για να το πω και με διπλωματικούς όρους χρειάζονται Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και μεταξύ των προοδευτικών δυνάμεων και ανάμεσα σε αυτές και τη κοινωνία.
Και με την ευκαιρία, επειδή είχα άμεση εμπλοκή σε ενωτικά εγχειρήματα της Αριστεράς, τον Συνασπισμό και τον ΣΥΡΙΖΑ, σκέπτομαι τι ήταν αυτό που μας βοήθησε τότε και γιατί τώρα υπάρχει δυσκολία. Και στις δύο περιπτώσεις πρυτάνευσαν τρεις αρχές: η πρώτη είναι η αναγνώριση και ο σεβασμός του άλλου, ανεξαρτήτως μεγέθους. Η ενοποιητική διαδικασία δεν θέλει αποκλεισμούς. Είναι από τη φύση της συμπεριληπτική διαδικασία. Η δεύτερη αρχή είναι η υπέρβαση των παλιών διαφορών. Και σήμερα καταλαβαίνουμε ότι η φάση των μνημονίων προκάλεσε αμοιβαία τραύματα, εντάσεις, καθένας μπορεί να μείνει με την άποψη και την εκτίμησή του, αλλά δεν μπορεί αυτό να παγιδεύει το μέλλον. Και η τρίτη αρχή είναι η ανασύνθεση. Δηλαδή στη βάση των σημερινών προβλημάτων, των νέων καταστάσεων, δυνάμεις που στο παρελθόν μπορεί να είχαν διαφορετικές απόψεις, αποφασίζουν συνειδητά να βρουν κοινά βήματα, κοινούς δρόμους. Σήμερα είναι άλλα τα δεδομένα. Όμως πιστεύω ότι αν αυτές οι τρεις αρχές υιοθετηθούν μπορούν να βοηθήσουν.
Σε ερώτηση περί «διλήμματος χαμένης ψήφου» από τον Αλέξη Τσίπρα, απάντησε:
Γενικά, θεωρώ θετική την πρωτοβουλία Τσίπρα για την ΕΛΑΣ, δεδομένων των συνθηκών. Ενδεχομένως δεν καλύπτει πλήρως αυτό που προσωπικά έχω κατά νου ως νέο κόμμα της Αριστεράς, αλλά σε ό,τι αφορά στα άμεσα επίδικα, μπορεί να παίξει θετικό ρόλο. Τώρα, γι’ αυτό που είπατε περί «χαμένης ψήφου», προφανώς η ψήφος είναι ένα δημοκρατικό δικαίωμα και είναι αποκλειστική ευθύνη του κάθε πολίτη πώς θα το ασκήσει και φυσικά δεν τίθεται θέμα χαμένης ψήφου. Άλλωστε ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας όπως και όλοι μας, ιδιαίτερα όσοι έχουμε υπάρξει σε μικρά αριστερά κόμματα, έχει αγωνιστεί στο παρελθόν ενάντια στη λογική αυτή. Να θυμίσω ότι το ΠΑΣΟΚ που υιοθέτησε παλιότερα τη θεωρία της χαμένης ψήφου το πλήρωσε ακριβά, διότι η θεωρία αυτή γέννησε σκληρά αντί-ΠΑΣΟΚ σύνδρομα.
* Το ηχητικό της συνέντευξης εδώ
