– Κάποιοι θεωρούν πως φοβηθήκατε τις ευθύνες και αρνηθήκατε να είστε υποψήφιος …

Το Συνέδριο του ΣΥΝ θα γίνει το Νοέμβριο. Και η εκλογή Προέδρου θα γίνει την τελευταία ημέρα του Συνεδρίου. Θέλω να πω ότι σημασία έχει να θέτει κανείς κάθε στιγμή τα σωστά ερωτήματα. Και στην περίπτωσή μας το σωστό ερώτημα τούτη την ώρα δεν είναι ποιος θα είναι ο νέος πρόεδρος, αλλά πώς θέλουμε να λειτουργούμε ως κόμμα. Πώς θέλουμε να συγκροτήσουμε τη νέα ηγεσία του. Πώς θα διαμορφώσουμε τους όρους και τις εγγυήσεις ώστε η όποια νέα ηγεσία να επιτύχει στο έργο της. Με δύο λόγια πρόεδρο θα βρούμε, τους όρους επιτυχίας του πρέπει να συζητήσουμε και να διασφαλίσουμε. Αυτό είναι κατά τη γνώμη μου το άμεσο καθήκον και η ευθύνη όλων μας.

– Αφήνετε δηλαδή ανοιχτό το ενδεχόμενο για μια δική σας υποψηφιότητα τελικά;

Ό,τι  έχω πει στην ΚΠΕ ισχύει. Και σε βεβαιώνω ότι μερικές φορές το να λες όχι απαιτεί μεγαλύτερο θάρρος και αίσθημα ευθύνης από το να λες ναι.

– Πώς βλέπετε  γενικά την πορεία του ΣΥΝ;

Θα σου φανεί παράξενο, αλλά εγώ κρατώ αυτή τη στάση όχι μόνο επειδή θέλω να λυθούν προβλήματα που μας ταλάνισαν και μας κούρασαν στο παρελθόν αλλά και επειδή βλέπω σημαντικές δυνατότητες.

Το ΚΚΕ ζει τις δικές του αντιφάσεις και αδιέξοδα. Το ΠΑΣΟΚ ούτε θέλει ούτε μπορεί να εκφράσει καμιά εκδοχή της Αριστεράς. Και η ΝΔ αρχίζει κι ανατροφοδοτεί την κοινωνική δυσαρέσκεια. Όμως ακριβώς γι΄ αυτό χρειαζόμαστε ένα ΣΥΝ με πιο σαφείς κατευθύνσεις, με ισχυρή εσωτερική συνοχή, με διάθεση και τόλμη να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανασύνθεση της Αριστεράς, παρόντα στις ευρύτερες διεργασίες που εκτιμώ ότι θα συντελεστούν.

Αυτά, δεν μπορούμε να τα κάνουμε απλά με έναν καλό αρχηγό, αλλά με μια ισχυρή ηγετική ομάδα. Και με ένα πρόγραμμα συγκεκριμένων στόχων, διεκδικήσεων και μεταρρυθμίσεων που να λειτουργούν ως αιχμές ενός συνολικού σχεδίου, εναλλακτικού στα νεοφιλελεύθερα πρότυπα της εποχής μας. 

– Ο νέος πρόεδρος τι χαρακτηριστικά μπορεί να έχει; Και πιστεύετε ότι μπορεί να προέρχεται από … χαμηλότερη κομματική επετηρίδα;

Ασφαλώς ο όποιος ηγέτης δεν μπορεί να πνίγεται ή να παγιδεύεται σε ισορροπίες στασιμότητας αλλά και δεν μπορεί να υπερίπταται του κόμματος. Φαντάζομαι, λοιπόν, έναν πρόεδρο, που στο πλαίσιο μιας ηγετικής ομάδας να λειτουργεί ως πρώτος μεταξύ ίσων. Φαντάζομαι επίσης ότι πριν την εκλογή του θα εξασφαλίσει ευρεία συμφωνία πάνω στον «οδικό χάρτη» που θα ακολουθήσει αυτός και το κόμμα συνολικά.

Υπό τις  προϋποθέσεις αυτές σας βεβαιώνω ότι έχουμε πολλές επιλογές. Υπάρχουν πολλά, καταξιωμένα στην κοινωνία και με μεγάλες εμπειρίες, στελέχη. Όπως υπάρχουν και λιγότερο γνωστά νεώτερα με σημαντικές όμως δυνατότητες.

– Κατά τη γνώμη σας, Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μάχιμο στέλεχος της Αριστεράς δεν θα ενισχύει τη δυνατότητα «συνεργασιών» του κόμματός σας με ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία;

Ο Ν. Κωνσταντόπουλος έχει χαρακτηρίσει το θέμα ανεπίκαιρο. Αν και όταν γίνει επίκαιρο θα το συζητήσουμε. Πάντως στο υποθετικό ενδεχόμενο που ένα πρόσωπο προερχόμενο από την Αριστερά γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν βλέπω γιατί πρέπει να έχει την όποια επίπτωση στην πολιτική του ΣΥΝ ή στις σχέσεις του με  άλλα κόμματα.

– Τη στάση και τις προοπτικές του ΚΚΕ πώς τις βλέπετε;

Δεν θεωρώ ότι το ΚΚΕ κατήγαγε κάποιο θρίαμβο στις ευρωεκλογές. Το χειρότερο είναι ότι, σε ό,τι έλεγε η Α. Παπαρήγα για  αποδέσμευση και διάλυση της Ε.Ε. προσωπικά δε βλέπω κάτι το αριστερό. Είναι θέσεις που θα μπορούσε να πει ένα αστικό εθνικιστικό κόμμα. Βεβαίως δε συμφωνώ με όσους χαρακτηρίζουν το ΚΚΕ  συντηρητικό κόμμα. Εκείνο που νομίζω πως συμβαίνει είναι ότι το ΚΚΕ βιώνει ένα κενό θεωρίας και υποδείγματος. Γι’ αυτό και γίνεται ευάλωτο σε επιρροές μικροαστικού εθνικισμού. Με όρους ιστορίας σχηματικά θα έλεγα, ότι στο εσωτερικό του σημερινού ΚΚΕ  οι «ναρότνικοι» έχουν επικυριαρχήσει ιδεολογικά πάνω στους «μπολσεβίκους». Ελπίζω αυτό να είναι προσωρινό.

– Και ο ΣΥΝ πάντως δείχνει να φοβάται να συζητήσει οτιδήποτε έχει σχέση με τη συμμετοχή στην εξουσία.

Στο μέτρο που αυτό που λέτε ισχύει, είναι αποτέλεσμα ετεροκαθορισμού. Ο ανούσιος «κυβερνητισμός» των κεντροαριστερών σεναρίων τροφοδοτεί το αντίθετό του, ένα στείρο «αντικυβερνητισμό». Όμως, εφόσον εμπεδωθεί κλίμα συνοχής και εμπιστοσύνης, θεωρώ ότι στο πρόβλημα αυτό μπορούμε να συνεννοηθούμε σε μια γραμμή προωθητική. Για την Αριστερά η εξουσία ούτε αυτοσκοπός μπορεί να είναι, αλλά ούτε και ταμπού. Είναι θέμα προϋποθέσεων, συσχετισμών και επιδιώξεων.

 – Την κυβέρνηση της Ν.Δ. πώς την κρίνετε;

Δε συμφωνώ ότι δεν έχει πολιτική. Η Ν.Δ. γνωρίζει ότι ακόμη και οι νεοφιλελεύθερες λύσεις έχουν τις προϋποθέσεις τους που πρέπει να δημιουργηθούν. Και αυτό κάνει. Θέλει να δημιουργήσει προϋποθέσεις μακροχρόνιας παραμονής της στην εξουσία. Γι’ αυτό παίρνει μέτρα που λειτουργούν επικοινωνιακά, αλλά αποφεύγει αυτά που έχουν «λάντζα», εμπεριέχουν συγκρούσεις ή έχουν πολιτικό κόστος. Άλλωστε, δεν έχει ουσιαστική αντιπολίτευση σ’ αυτή την προσπάθειά της, ώστε να υποχρεωθεί να κάνει κάτι διαφορετικό.

– Πώς προτίθεσαι ν’ αντιδράσεις σ’ αυτό εσύ, ως βουλευτής;

Προσωπικά κι’ επειδή ουδέποτε με ενθουσίαζε η στείρα κριτική αλλά κι επειδή θεωρώ ότι η πιο ουσιαστική αντιπολίτευση είναι η προγραμματική, ετοιμάζω κάποιες πρωτοβουλίες.

– Τι ακριβώς;

Αυτήν την περίοδο οι συνεργάτες μου κι εγώ δουλεύουμε πάνω στο θέμα του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, το ζήτημα της Γκρίζας Δημοσιονομικής Διαχείρισης και της αναγκαίας μεταρρύθμισής της, το ζήτημα των νέων παραγωγικών δυνάμεων, των νέων δηλαδή δραστηριοτήτων και των νέων μορφών επιχειρηματικότητας που θα πρέπει να ενισχυθούν ενόψει του νέου αναπτυξιακού και φορολογικού νόμου.

– Σε ποιο στάδιο βρίσκονται;

Για τη θεσμοθέτηση του δικαιώματος στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, ολοκληρώσαμε και τη νομοτεχνική επεξεργασία ενός σχεδίου  νόμου. Υπολογίζω ότι θα το καταθέσουμε στη Βουλή μέχρι τις 15.7.2004.

Για τη Δημοσιονομική Μεταρρύθμιση οι προτάσεις μας υποβλήθηκαν ήδη με τη μορφή μιας Έκθεσης προς την Ειδική Επιτροπή της Βουλής επί του Απολογισμού και του Γενικού Ισολογισμού του Κράτους για να δούμε αν υπάρχει διάθεση και δυνατότητα συγκλίσεων και κοινών διακομματικών προτάσεων σε κάποια, τουλάχιστον, τεχνικού χαρακτήρα ζητήματα. Για τα υπόλοιπα θέματα θα περιμένουμε κατ’ αρχήν τις νομοθετικές πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης, που υποτίθεται ότι θα έρθουν κατά τον Οκτώβριο.

– Και το ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου;

Το ΠΑΣΟΚ ζει το αδιέξοδο εκείνου που ονομάζω «λογική της ανάθεσης». Ο κ. Γ. Α. Παπανδρέου, τα ζήτησε όλα, του τα έδωσαν όλα και τώρα δεν μπορεί να ικανοποιήσει κανένα. Άδηλες συνεπώς οι εξελίξεις κατά τη γνώμη μου και για το ΣΥΝ, ένα παράδειγμα προς αποφυγή σε ό,τι αφορά τον τρόπο επίλυσης του ζητήματος της ηγεσίας.