Η κυβέρνηση δυσκολεύεται να πει την αλήθεια στο λαό ακόμη και σε απλά ζητήματα. Έτσι διακηρύσσει σε όλους τους τόνους ότι η Ελλάδα θα αξιολογηθεί το 2000 με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο αξιολογήθηκαν οι 11 χώρες.

Πρόκειται για ένα τρικ. Διότι βεβαίως τα κριτήρια θα είναι τα ίδια. Αλλά η “βάση” του προβιβασμού θα είναι διαφορετική. Θα προσδιοριστεί δε από τις επιδόσεις των υπόλοιπων χωρών τότε. Αν, για παράδειγμα, το 2000 τρεις ευρωπαϊκές χώρες έχουν πληθωρισμό 0-1%, τότε για την Ελλάδα πληθωρισμός 3% δεν θα είναι επαρκής. Θα πρέπει να έχουμε πληθωρισμό κάτω του 2,5%. Το κριτήριο για το δημόσιο χρέος παραμένει ασαφές και ασφαλώς στη σχετική αξιολόγηση θα παίξει ρόλο και η πολιτική διαπραγμάτευση.

Η Ελλάδα συνεπώς εξ αντικειμένου θα αξιολογηθεί υπό αυστηρότερες προϋποθέσεις. Το ότι αυτή είναι η πραγματικότητα αποδεικνύεται άλλωστε από τα στοιχεία που “διαρρέουν” ως προς το περιεχόμενο του ετοιμαζόμενου νέου προγράμματος σύγκλισης. Σύμφωνα μ’ αυτό, τίθεται στόχος για πληθωρισμό 2% το 2000, και έλλειμμα 1,6% επί του ΑΕΠ.

Οι στόχοι αυτοί από οικονομική άποψη δεν είναι ανέφικτοι. Το πρόβλημα βρίσκεται στην κοινωνική κατεύθυνση των μέσων που θα χρησιμοποιηθούν. Αυτό αφορά τόσο στη διάσταση της κοινωνικής δικαιοσύνης όσο και στη σταθερότητα, δηλαδή, τη διατηρησιμότητα των αποτελεσμάτων.

Η επίτευξη των στόχων αυτών με τη συμπίεση των εισοδημάτων θα θέσει σε δοκιμασία τις αντοχές της κοινωνίας αλλά και τα ίδια τα αποτελέσματα θα είναι ευάλωτα λόγω των διαρθρωτικών προβλημάτων και της υστέρησης της παραγωγικότητας.

Η επίτευξη των στόχων αυτών θα μπορούσε να ενταχθεί σ’ ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα διαρθρωτικών αλλαγών, με κύρια κατεύθυνση την ενίσχυση της παραγωγικότητας σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τη διεύρυνση της απασχόλησης και την άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Αυτό θα καθιστούσε και τη δημοσιονομική βελτίωση που έχει επιτευχθεί διατηρήσιμη.

Αντί γι’ αυτό η κυβέρνηση προσανατολίζεται σ’ ένα νέο κύκλο μονόπλευρης λιτότητας και ιδιωτικοποιήσεων. Μια τέτοια πολιτική όμως πολύ δύσκολα θα κερδίσει την κοινωνική νομιμοποίησή της.

Εκτός των άλλων διότι, τα χρόνια αυτά της ονομαστικής σύγκλισης δεν ήταν κοινωνικά ουδέτερα. Ούτε ήταν μόνο μια περίοδος θυσιών. Ήταν και μια περίοδος παχυλότατων κερδών.

Σύμφωνα με τη χθεσινή “Καθημερινή” οι εισηγμένες στο χρηματιστήριο βιομηχανίες παρουσιάζουν μέση αύξηση των προ φόρων κερδών κατά 40%. Το στοιχείο αυτό είναι αντιπροσωπευτικό, καθόσον οι εισηγμένες στο χρηματιστήριο επιχειρήσεις δημοσιεύουν, σχετικά πάντα, αξιόπιστους ισολογισμούς.

Γενικότερα ο ΟΟΣΑ κατατάσσει τη χώρα μας σε μια από τις πρώτες θέσεις από την άποψη της κερδοφορίας. Το χρηματιστήριο παρουσιάζει αποδόσεις που το καθιστούν από τα πιο κερδοφόρα στην Ευρώπη.

Όμως δεν είναι μόνο αυτό. Το ποσοστό της παραοικονομίας στη χώρα μας φτάνει το 30% και είναι το υψηλότερο σε όλη την Ευρώπη.

Επίσης αξίζει να σημειώσουμε ότι ακόμη και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αναγνωρίζει στη φετινή του έκθεση ότι η φοροδιαφυγή στη χώρα μας ανθεί και τα φορολογικά έσοδα υστερούν κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών.

Τέλος, όσοι κερδίζουν σήμερα, πιθανότατα θα είναι οι κατεξοχήν κερδισμένοι και από τη δημιουργία του ευρώ και την ένταξή μας σ’ αυτό όποτε γίνει. Αντίστοιχα όσοι υποβάλλονται σε θυσίες σήμερα, θα υποβάλλονται και τότε.

Συνεπώς, διογκώνεται συνεχώς ένα πρόβλημα κατανομής και ανακατανομής τόσο του κόστους της προσαρμογής όσο και του πλούτου που παράγεται στην κοινωνία.

Ακριβώς γι’ αυτό οι πολιτικές επιβάρυνσης των ίδιων και πάντα των ίδιων κοινωνικών στρωμάτων καταντά μια κοινωνική πρόκληση.