Συνέντευξη στον Αlpha Radio 9.89, στην εκπομπή «Λαϊκή Απογευματινή» του δημοσιογράφου Ανδρέα Πετρόπουλου.
Το ηχητικό της συνέντευξης
Σημεία από τη συνέντευξη
Για την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Βουλή της Λιβύης: Αποτυπώνει αδυναμία της κυβερνητικής πολιτικής, η οποία έχει διαπιστωθεί και επισημανθεί με πολλές αφορμές. Η Ελλάδα μπορεί να παίξει έναν πιο ενεργητικό ρόλο στην περιοχή στο πλαίσιο μιας πολυδιάστατης πολιτικής. Αντί να παρακολουθούμε παθητικά τις εξελίξεις και την υπό διαμόρφωση διπολική αντίθεση Ισραήλ-Τουρκίας και να είμαστε πίσω από τα γεγονότα, οι αντικειμενικές συνθήκες, η κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή, οι ανάγκες των λαών, επιτρέπουν στην χώρα μας να διεκδικήσει έναν συνθετικό ρόλο, ειρηνικό και διαμεσολαβητικό, που προωθεί την ειρηνική επίλυση των διαφορών και τη συνεργασία. Να θυμίσω ότι στα δύσκολα χρόνια των μνημονίων, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είχε πάρει δύο σημαντικές πρωτοβουλίες, στη Μέση Ανατολή και στα Βαλκάνια, στη λογική της βαλκανικής συνανάπτυξης.
Για τη νέα κοινωνική και οικονομική κρίση στην Ευρώπη: Αυτό που ζούμε είναι αποτέλεσμα διττής κρίσης, οικονομικής και πολιτικής εκπροσώπησης. Οι πολίτες θεωρούν ότι δεν εκπροσωπούνται επαρκώς από κανένα κόμμα, ότι δεν εισακούγονται από τις εξουσίες. Επομένως, τη μια μέρα λέμε ότι δεν κινείται τίποτα στην κοινωνία και την άλλη μπορεί να δούμε ένα ξέσπασμα όπως στη Γαλλία. Αυτή είναι η συγκυρία που βλέπουμε στη Γαλλία, πιο έντονα σήμερα, αλλά υπάρχει το υπόβαθρο και στην Ελλάδα, καθώς και εδώ υπάρχει κρίση πολιτικής εκπροσώπησης και ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας έχει πληγεί από την ακρίβεια. Στην αρχή το νοικοκυριό κάνει υπομονή, πιστεύοντας ότι η ακρίβεια είναι προσωρινή, όπως διατείνεται η κυβέρνηση, κάνει περικοπές στα μη βασικά είδη και στο τέλος διαπιστώνει πως όσες περικοπές και να κάνει δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα και μετά διεκδικεί πολιτικές λύσεις. Εκεί είμαστε τώρα.
Με την ευκαιρία που μου δώσατε θέλω να πω ότι η Ευρώπη ζει έναν πολιτικό παραλογισμό. Είναι το μεγαλύτερο θύμα του πολέμου της Ουκρανίας και του πολέμου της Μέσης Ανατολής, γιατί είναι ενεργειακά εξαρτημένη. Αντί λοιπόν να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή για να τελειώσουν αυτοί οι πόλεμοι, διαπιστώνουμε ότι πρωταγωνιστεί στην πυροδότηση των εμπόλεμων καταστάσεων. Και κοιτάξτε τον παραλογισμό που ανέφερα: Ο κ. Ζελένσκι είπε ότι ο πόλεμος το 2027 θα απαιτήσει 150 δισ. ευρώ και ζήτησε από την Ευρώπη 70 δισ. Και υποχρεώνονται οι υπερχρεωμένες χώρες- όπως η Γαλλία- να δανειστούν ποσά για να ενισχύσουν την Ουκρανία, στη συνέχεια ζητούν από τους λαούς λιτότητα για να μειωθούν τα ελλείμματα. Δημιουργείται λοιπόν, ένας φαύλος κύκλος, που δεν έχει λογική και ευνοεί την Ακροδεξιά.
Γιατί η αντιπολίτευση δεν αντέδρασε έγκαιρα για τους επερχόμενους κινδύνους: Όταν στην κοινωνία διαμορφώνεται ένα κλίμα ευφορίας, ότι πάμε καλά, έχουμε ανάπτυξη μεγαλύτερη από την Ευρώπη κ.λπ., η διαφορετική άποψη ακούγεται ως αιρετική. Άρα και ο πολίτης έχει ευθύνη να βρει την αλήθεια, που δεν του προσφέρεται εύκολα, συνήθως αυτά που του προσφέρονται με ευκολία είναι ψέματα.
Έχει αξία, όμως, εδώ να αναφέρω ότι αυτή η κυβέρνηση έχει συγκεκριμένη ιδεολογία και συγκεκριμένες ταξικές δεσμεύσεις. Συνεπώς, η κυβέρνηση αυτή ούτε θέλει ούτε μπορεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα γιατί υπερβαίνουν τον ορίζοντά της. Δεν ζούμε πια στην εποχή όπου όσο μικρότερο ήταν το κράτος τόσο καλύτερα, όπως έλεγαν κάποιοι. Δεν ζούμε στην εποχή που έλεγαν ότι δεν χρειάζεται βιομηχανική πολιτική και ότι οι αγορές θα λύσουν τα προβλήματα. Τώρα βλέπουμε ότι από τις ΗΠΑ μέχρι τη Γερμανία ζούμε ένα άλλο κλίμα, όπου καλείται το κράτος να παίξει έναν αναπτυξιακό ρόλο, που καλούνται οι κοινωνίες να λειτουργήσουν με βάση μεσομακροπρόθεσμο σχεδιασμό, που χρειάζονται παρεμβάσεις και έλεγχοι στα καρτέλ. Ποιος θα τα κάνει αυτά, ο κ. Μητσοτάκης, που έχει άλλη ιδεολογία;
Δεν υποτιμώ τα σκάνδαλα, τη διαφθορά που βαρύνουν την κυβέρνηση, αλλά περισσότερο σκέπτομαι αυτά που πρέπει να γίνουν στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια και η σημερινή κυβέρνηση αδυνατεί να τα σχεδιάσει και να τα κάνει πράξη. Η αντιπολίτευση μπορεί; Θεωρητικά μπορεί. Αλλά πρέπει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις η θεωρητική δυνατότητα να γίνει και πραγματική.
Για το αν η άνοδος αποδόσεων των ομολόγων και τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα αποτελούν σημάδια ότι μπαίνουμε σε φάση κρίσης: Αν συγκρίνουμε τα επιτόκια δανεισμού των κρατών τα τελευταία χρόνια, θα δούμε ότι υπάρχει διαρκής τάση ανόδου. Της Γαλλίας για παράδειγμα σήμερα είναι 5%. Μιλάμε για ένα παγκόσμιο πρόβλημα, το οποίο σε αντίθεση με την κρίση του 2008 που έπληξε κυρίως τις χώρες του Νότου, τις πιο αδύναμες οικονομίες, σήμερα βλέπουμε να πλήττει τις μητροπόλεις του καπιταλισμού και αυτό το καθιστά σοβαρότερο. Επειδή υπάρχει το δίπολο οικονομική κρίση – κρίση πολιτικής εκπροσώπησης, είναι πιθανό η κρίση να επιδεινωθεί, η εξυπηρέτηση του χρέους της Γαλλίας και άλλων χωρών να δυσκολέψει. Σε αυτή την περίπτωση παρεμβαίνουν οι κεντρικές τράπεζες, αγοράζοντας ομόλογα και πείθονται οι αγορές. Άρα θα μπορέσει η Γαλλία να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με δικά της μέσα ή θα χρειαστεί παρέμβαση της ΕΚΤ; Μάλλον θα χρειαστεί, αλλά δεν ξέρουμε πότε. Το δεύτερο ερώτημα είναι αν η ΕΚΤ έχει τη δύναμη να διασώσει τη Γαλλία, που είναι μια μεγάλη οικονομία και έχει τεράστιο χρέος. Μήπως πρέπει να γίνουν ευρύτερες αλλαγές στην Ευρώπη; Αυτό που λέγαμε τότε στον ΣΥΡΙΖΑ «Αλλαγή στην Ελλάδα, αλλαγή στην Ευρώπη» και δεν το πετύχαμε, επιτευχθεί μέσω Γαλλίας; Όμως αν η Γαλλία αποκτήσει ακροδεξιά κυβέρνηση θα ανοίξει ο ασκός του Αιόλου και μπορεί να δούμε πολύ αρνητικές εξελίξεις. Έχουμε και εδώ τον κίνδυνο, αν οι προοδευτικές δυνάμεις δεν καταφέρουν να κάνουν πιο ενεργητική την παρέμβασή τους και να πείσουν την κοινωνική πλειοψηφία, οι λύσεις να αναζητηθούν από τα δεξιά και αυτές θα είναι υπέρ της ολιγαρχίας και όχι υπέρ του λαού.
