1. Όλοι συμφωνούν ότι η ρύθμιση για τις Τράπεζες θα επιβαρύνει το ΙΚΑ. Πόση είναι η επιβάρυνση αυτή;

Το ακριβές ύψος της επιβάρυνσης δεν είναι γνωστό, διότι οι ρυθμίσεις γίνονται στα τυφλά και στα κρυφά, χωρίς αναλογιστικές μελέτες. Όλοι πάντως συμφωνούν ότι η επιβάρυνση είναι τεράστια. Αν ενταχθούν όλα τα Ειδικά Ταμεία στο ΙΚΑ, τότε πολλοί εκτιμούν ότι η επιβάρυνση θα υπερβεί τα 22 δις ευρώ, ποσό μεγαλύτερο από το υπό διαπραγμάτευση Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης.

2. Κατά τη γνώμη σου, πώς θα καλυφθεί το έλλειμμα αυτό;

 Όπως είπα, στη Βουλή, οι «λύσεις» του σήμερα δημιουργούν τα αυριανά διλήμματα και προβλήματα. Η κυβέρνηση, θα χρησιμοποιήσει αύριο τα αποτελέσματα της σημερινής πολιτικής της για να θέσει το δίλημμα: «αύξηση φόρων ή μείωση συντάξεων»;

3. Θεωρείς ότι η κυβέρνηση έχει κάποιο συνολικότερο σχέδιο; Ποιοι είναι οι απώτεροι στόχοι της;

Δεν είναι  μόνο η κυβέρνηση. Το κυρίαρχο σήμερα μοντέλο συσσώρευσης του κεφαλαίου δεν ανέχεται το διαμορφωμένο σύστημα της δημόσιας εγγυημένης καθολικής κοινωνικής ασφάλισης. Γι΄ αυτό η κυρίαρχη τάση είναι η, μερική τουλάχιστον, ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης. Αυτό είναι, ας το πούμε έτσι, ο στρατηγικός στόχος. Ετέθη αρχικά από την Παγκόσμια Τράπεζα στις αρχές της δεκαετίας του 90 και μεταφράστηκε ελληνικά από την έκθεση Σπράου. Αυτή είναι η τάση. Και αυτή θέλει να υλοποιήσει η παρούσα κυβέρνηση αξιοποιώντας το προετοιμαστικό βήμα που έκαναν οι κυβερνήσεις  του ΠΑΣΟΚ με το νόμο Ρέππα. Μ΄ αυτήν την έννοια λοιπόν η κυβέρνηση έχει σχέδιο που πάει πέρα από την τρέχουσα τετραετία. 4. Τι μορφή μπορεί να πάρει η τάση αυτή;

Εδώ αρχίζουν οι τακτικισμοί και οι ελιγμοί. Διότι οι ιδιωτικές μορφές ασφάλισης δεν είναι προσιτές ούτε ασφαλείς για τους εργαζόμενους. Γι΄ αυτό η ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης περνά μέσα από τη μείωση του ποσοστού αναπλήρωσης, δηλαδή των συντάξεων ως ποσοστού του μισθού. Μόνον έτσι, θεωρούν τα νεοφιλελεύθερα επιτελεία ότι οι εργαζόμενοι θα υποχρεωθούν αφενός να αποδεχθούν επεκτάσεις των ορίων συνταξιοδότησης οικειοθελώς και αφετέρου να στραφούν συμπληρωματικά σε σχήματα και μορφές ιδιωτικής ασφάλισης.

Επανερχόμενος λοιπόν στο ερώτημα «ποιος θα πληρώσει», εκτιμώ ότι στόχος της κυβέρνησης είναι οι μικρές και οι μεσαίες συντάξεις. ‘Άμεσα τα ελλείμματα θα μεταφερθούν στο κράτος, μεσομακροπρόθεσμα όμως η κυβέρνηση θα τα ρίξει στους μισθωτούς και τους συνταξιούχους και με αύξηση της φορολογίας και με περαιτέρω συμπίεση των χαμηλών και των μεσαίων συντάξεων.

5. Ποια νομίζεις ότι πρέπει να είναι η στάση της αριστεράς;

Ο ΣΥΝ έχει ήδη δημοσιοποιήσει μια σειρά από σωστές προτάσεις. Πρέπει όμως να επεξεργαστούμε ένα συνολικό και μακροχρόνιο σχέδιο. Η ανατροπή που επιχειρείται είναι μακράς πνοής, έχει ιστορικό χαρακτήρα. Η απάντησή μας πρέπει να έχει το ανάλογο βάθος και σε τεκμηρίωση και σε κοινωνική εμβέλεια και από την άποψη των αναγκαίων κοινωνικών συμμαχιών.

Αφετηρία μας πρέπει να είναι ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό και θα οξυνθεί στο μέλλον. Πρέπει επίσης να μην υποτιμάμαι τον αντίπαλο. Και δεν εννοώ τόσο ή μόνο την κυβέρνηση, αλλά τις νέες ολιγαρχίες που κατευθύνουν διεθνώς τις εξελίξεις.

Πρέπει λοιπόν να πάρουμε ακόμη πιο αποφασιστικά πάνω μας το ζήτημα της κοινωνικής ασφάλισης και της μακροχρόνιας βιωσιμότητάς της και να προετοιμαστούμε καλά για έναν αγώνα μακράς διάρκειας που θα είναι ταυτόχρονα και ιδεολογικός και κοινωνικός και πολιτικός.

6. Προεξοφλείς την επιδείνωση του προβλήματος. Πού το στηρίζεις; Εννοείς τη γήρανση του πληθυσμού και το δημογραφικό πρόβλημα;           

Και αυτό αλλά και πολλά άλλα. Είναι το ίδιο το μοντέλο συσσώρευσης κεφαλαίου που με χίλιους τρόπους υπονομεύει σήμερα και απειλεί τη βιωσιμότητα της κοινωνικής ασφάλισης. Το δημογραφικό από μόνο του αποδεικνύεται διαχειρίσιμο και μέσω της ενσωμάτωσης μεταναστών και μέσω της μακροχρόνιας ανόδου της παραγωγικότητας και με κάποια μορφή «συλλογικής αποθεματοποίησης και κεφαλαιοποίησης», κάποιον «κουμπαρά» για το μέλλον. Σ΄ αυτό άλλωστε αναφερόταν η πρόταση που διατύπωσα προ καιρού για «εγγραφή» δικαιωμάτων  των ασφαλιστικών ταμείων πάνω στη δημόσια περιουσία, η οποία βεβαίως δεν πρέπει να ιδιωτικοποιηθεί.

Το πρόβλημα περιπλέκεται όμως με την ανασφάλιστη εργασία, την ανεργία και τις ελαστικές μορφές μερικής ή πρόσκαιρης απασχόλησης. Άλλωστε και η τελευταία έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας αναγνωρίζει πλέον, ότι η μεγαλύτερη απειλή για την κοινωνική ασφάλιση είναι η ανεργία, η μείωση της σταθερής και πλήρους απασχόλησης, το σπρώξιμο των νέων  σε «δουλίτσες» συχνά ανασφάλιστες.

Η μακροπρόθεσμη συνεπώς βιωσιμότητα της κοινωνικής ασφάλισης περνά μέσα από την αύξηση της απασχόλησης, την εξάλειψη της ανασφάλιστης εργασίας, την ενίσχυση της σταθερής και πλήρους απασχόλησης.

Πρέπει όμως να έχουμε συνείδηση ότι τα παραπάνω στην πράξη σημαίνουν όχι απλά επιμέρους διαρρυθμίσεις ή επιφανειακές αλλαγές πολιτικής, αλλά συνιστούν αλλαγή του ίδιου του μοντέλου συσσώρευσης και ανάπτυξης. Γι΄ αυτό το «ασφαλιστικό» δεν είναι απλά ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα. Είναι το κοινωνικό ζήτημα της εποχής μας, ο κεντρικός άξονας όλων των κοινωνικών αλλά ακόμη και των πολιτικών εξελίξεων και ανακατατάξεων που ωριμάζουν.