Συνέντευξη στο ραδιοφωνικό σταθμό “Στο Κόκκινο” για τις τρέχουσες οικονομικές εξελίξεις

                                                         

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

Οι εξελίξεις τρέχουν με μεγάλη ταχύτητα. Από την Τρίτη, που είχαμε τη συζήτηση που ακολουθεί με τον Γ. Δραγασάκη, υπήρξε μια ακόμη πολύ σοβαρή υποβάθμιση από αμφίβολης αξιοπιστίας, αλλά με ισχυρή επιρροή και στήριξη εταιρείες. Ο Γ. Δραγασάκης εκτιμά ότι ειδικά η υποβάθμιση αυτή αφορά όχι μόνο στην ελληνική οικονομία, αλλά και στον περιβόητο μηχανισμό, αφού  τα κεφάλαια που διατίθενται είναι ανεπαρκή για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα που μπορεί να επεκταθεί και σε άλλες χώρες. Ήδη οι πληροφορίες μιλούν για επιτάχυνση των διαδικασιών αλλά και για αύξηση των πιέσεων για νέα πακέτα μέτρων. 

____________

 

• Κε Δραγασάκη καλημέρα. Δεν ξέρω αν ακούσατε καθόλου τον πρωθυπουργό, που μιλάει αυτή την ώρα στην Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ, αλλά δείχνει ότι είναι αμέτοχος για όλα αυτά που συνέβησαν στη χώρα, τα ρουσφέτια, τα φακελάκια, τη φαυλότητα, όλα….. Τι συμβαίνει; Έχουμε ξαφνικά έναν από μηχανής Θεό, το ΔΝΤ, που μας οδηγεί να δούμε το “φως” το αληθινό; 

 

 

Ως απάντηση σ΄ αυτό θα μπορούσα να πω κάτι που βλέπω στο σημερινό Economist, o οποίος λέει ποια θα είναι η Ελλάδα το 2014 με την εφαρμοζόμενη πολιτική. Λοιπόν, το 2014 το εθνικό μας εισόδημα θα είναι -5% σε σχέση με το 2009, δηλαδή και τότε χωρίς δυναμική ακόμη ανάκαμψης. Το δημόσιο χρέος θα είναι 150%, πιο πάνω δηλαδή από τα σημερινά επίπεδα. Οι τόκοι που θα πληρώνουμε ως ποσοστό του ΑΕΠ θα είναι 7,2% από 5% που είναι σήμερα. Βέβαια δεν έχει τους κοινωνικούς δείκτες, μέσα από τους οποίους θα βλέπαμε μια ανεργία πάνω από 15%, τη ζώνη της φτώχειας διευρυμένη κατά πολύ και μια κοινωνία αποδιαρθρωμένη.

 

 

Επομένως, θέλω να πω, ότι πρέπει να τελειώνουμε με τα ψέματα και με τα μεγάλα λόγια, οι βασιλιάδες αποδείχτηκαν και αποδείχνονται γυμνοί, όσο κι αν ακόμη και σήμερα εμφανίζονται ως τιμητές αντί να απολογούνται για το ότι μας έφεραν μέχρι εδώ.

 

 

Η τάση λοιπόν είναι δεδομένη. Οι συνέπειες είναι ορατές. Δεν είμαστε σε μια διαδικασία «αποθεραπείας του ασθενή», να χρησιμοποιήσω αυτό τον όρο, είμαστε σε μια διαδικασία όπου ο ασθενής είναι σε λάθος χέρια, του δίνουν λάθος φάρμακο και επομένως επίκεινται ακόμη χειρότερες εκρήξεις της κρίσης που τώρα ζούμε.  

 

 

• Βέβαια η Αριστερά, και κυρίως η δική μας Αριστερά που έχει έναν χαρακτήρα παρέμβασης και όχι μόνο καταγγελίας, κατηγορείται από διάφορους δημοσιολογούντες, αλλά και πολιτικά κόμματα, όπως είναι το ΠΑΣΟΚ, ότι έχει μπει στη γωνία και απλώς καταγγέλλει τα επερχόμενα χωρίς να μπαίνει με προτάσεις δυναμικά μπροστά.

 

 

Σε επίπεδο εικόνας αυτό μπορεί να είναι και βάσιμο. Διότι άλλο τι έχεις νασ πεις και άλλο τι βγαίνει προς τα έξω. Δηλαδή αν η Αριστερά της εποχής μας εκπροσωπείται από κάποιες ατάκες, τότε η εικόνα αυτή την αδικεί. Διότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ο χώρος ο δικός μας είναι αυτός που πρώτος είδε την κρίση, ο χώρος ο δικός μας είναι αυτός που άρχισε μια διαδικασία απάντησης με προγραμματικό τρόπο ήδη από την άνοιξη του 2008, άλλο αν με δικές μας ευθύνες αυτή η προγραμματική διαδικασία υποβαθμίστηκε, αλλά και πιο πρόσφατα ο δικός ο χώρος είναι αυτός που επεσήμανε έγκαιρα – και δικαιωνόμαστε πλήρως σήμερα- ότι το ελληνικό πρόβλημα είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα, ότι σ’ αυτό αντανακλάται και η  παγκόσμια κρίση του χρέους. Εμείς προειδοποιήσαμε ότι αυτό που ζούμε σήμερα στην Ελλάδα – και τα λέγαμε αυτά από τον Νοέμβριο- σε λίγο θα το ζει η Πορτογαλία, ήδη τα spreads της Πορτογαλίας σήμερα είναι εκεί που ήταν τα δικά μας το Φεβρουάριο, και ακολουθεί και η Ισπανία κι εμείς είμαστε ο πρώτος και μόνος πολιτικός χώρος που έθεσε το ζήτημα μιας συνεργασίας μακράς πνοής με τα κινήματα και τους λαούς των χωρών του Νότου της Ευρώπης.

 

 

Επομένως, το πρόβλημά μας υπάρχει αλλά έχει να κάνει με πολλές παραμέτρους και εν πάση περιπτώσει δεν θέλω να ασχοληθώ με το πώς γίνεται ένας χώρος, που έχει ιδέες, που έχει δυνατότητες, να δίνει την εικόνα που εσείς είπατε πριν.

 

 

• Είπατε νωρίτερα ότι η εικόνα της Ε.Ε. στην Ελλάδα μετά από αυτή την κρίση έχει διαφοροποιηθεί.

 

 

Ναι, έχει αποκαλυφθεί, θα έλεγα καλύτερα,  το πραγματικό της πρόσωπο που υπήρχε από πριν καθώς και οι εγγενείς της αδυναμίες. Επειδή και σ’ αυτό βλέπω ορισμένους και από το δικό μας χώρο να εκπλήττονται, θα μου επιτρέψετε να πω ότι αν ξαναδιαβάσουμε αυτά που λέγαμε το 1996, το 1997, το 1998, πριν μπούμε στο ευρώ, δεν πρέπει να νοιώθουμε έκπληξη. Εμείς είχαμε πει τότε ότι αυτή η ΟΝΕ που οικοδομείται, όχι μόνο δεν είναι ουδέτερη αλλά είναι ταξικά προκατειλημμένη και θεσμικά ανάπηρη. Δεν έχει θεσμούς δηλαδή που θα διασφαλίζουν ότι αφ’ ενός μεν θα υπάρχει μια αναπτυξιακή σύγκλιση μέσα στην Ευρώπη και άρα θα μπορείς, στη βάση αυτή, να έχεις μια κοινή νομισματική πολιτική, και αφετέρου δεν έχει μηχανισμούς άμυνας απέναντι σε κρίσεις και άλλα φαινόμενα που ζούμε σήμερα.

 

 

Επίσης λέγαμε τότε ότι με τον τρόπο που μας βάζουν στην ΟΝΕ, με όρους ονομαστικής και όχι πραγματικής σύγκλισης, σε λίγα χρόνια ο μοναδικός μηχανισμός προσαρμογής που θα υπάρχει θα είναι η προσαρμογή των μισθών, δηλαδή η αύξηση της ανεργίας και η μείωση των μισθών. Αυτά ζούμε σήμερα. Και τα περισσότερα είναι ιδρυτικά θεμελιώδη προβλήματα του ευρώ. Υπήρχαν από τότε. Άλλο το θέμα κατά πόσο μπορέσαμε εμείς να επισημάνουμε έγκαιρα τι σήμαιναν αυτά και να οικοδομήσουμε τους όρους μιας άλλης πορείας. 

 

 

• Βλέπω ότι αναζητάτε τα αίτια της κρίσης χρόνια πριν και όχι προχτές. Λέτε ότι ο τρόπος που ενταχτήκαμε στην ΟΝΕ, εμπεριείχε ένα στοιχείο κρίσης. Η περιπέτεια με τους Ολυμπιακούς αγώνες διόγκωσε τα δημοσιονομικά δεδομένα…..

 

 

Να ένα άλλο μέτωπο που τότε ήμασταν μια μικρή μειοψηφία, ενώ σήμερα ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας τουλάχιστον προβληματίζεται για την ορθότητα εκείνων των επιλογών.

 

 

• Οι υπερεξοπλισμοί επίσης είναι ένα στοιχείο που φόρτωνε το λογαριασμό σε βάρος κυρίως των κοινωνικών παροχών και αναγκών. Υπάρχει δηλαδή μια πορεία ενός μονόδρομου –έτσι λεγόταν τότε μονόδρομος– πού έχει φτάσει σε κρίση αυτή τη στιγμή. Ζήσαμε μια ανάπτυξη κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των τραπεζών.

 

 

Όλα αυτά που είπατε είναι σωστά και μπορούμε να τα βάλουμε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, στο κέντρο του οποίου ήταν η κυριαρχία του χρηματιστικού κεφαλαίου. Αυτό είχε αρχίσει από τις ΗΠΑ, δηλαδή οι τράπεζες αντί να υπηρετούν τις οικονομίες και τις κοινωνίες, έκαναν τις οικονομίες και τις κοινωνίες υπηρέτες τους. Έφτασε ο χρηματοπιστωτικός τομέας να συγκεντρώνει το 40% του συνόλου των κερδών στην Αμερική. Σε μας έχει ενδιαφέρον να θυμηθούμε πως από τα μέσα της δεκαετίας του ’90, που είχε αρχίσει να διαφαίνεται η προοπτική του ευρώ, αντί η προοπτική αυτή να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας και ανάπτυξης, αντιμετωπίστηκε ως μια επιχειρηματική ευκαιρία των τραπεζών. Γι αυτό το κεφάλαιο όρμησε στις τράπεζες, γι αυτό οι τράπεζες ιδιωτικοποιήθηκαν και έγιναν το λειτουργικό και οργανωτικό κέντρο του ελληνικού καπιταλισμού. Οι τράπεζες έσπρωξαν τότε να μπούμε όπως – όπως στο ευρώ, τροφοδότησαν λοιπόν μια ανάπτυξη βασισμένη στο δανεισμό και την κατανάλωση, οι τράπεζες δανείζονταν και δάνειζαν με δανεικά, με δανεικά επεκτάθηκαν και στα Βαλκάνια, φούσκωνε αυτό το μπαλόνι όσο φούσκωνε,  αγνοούσαν οι πάντες τις δικές μας προειδοποιήσεις όταν λέγαμε τους κινδύνους που επέρχονται. Αν η παγκόσμια κρίση δεν ξέσπαγε, αυτό το σύστημα θα άντεχε λίγο ακόμη, αλλά αναπόφευκτα κάποτε θα έσκαγε. Σήμερα ζούμε την κατάρρευση όλης αυτής της πυραμίδας, που όμως ήταν η ελληνο – βαλκανική εκδοχή του παγκόσμιου μοντέλου, του παγκόσμιου συρμού, του ιερού και υπεράνω κριτικής μονόδρομου.

 

 

• Κατάρρευση ναι, όπως το λέτε, αλλά αυτοί το βλέπουν σαν μια ευκαιρία για να ενισχύσουν σε νέες συνθήκες την οικονομική και πολιτική τους εξουσία.

 

 

Προφανώς, οι κρίσεις δεν είναι φυσικά φαινόμενα αλλά είναι κοινωνικά φαινόμενα τα οποία αξιοποιούνται από τις κυρίαρχες δυνάμεις για να κάνουν το πρόβλημα που οι ίδιες δημιούργησαν ευκαιρία για νέα ενίσχυση της δύναμής τους και των κερδών τους. Και αυτό ζούμε σήμερα. Δηλαδή ακόμη και αυτοί που λένε φταίνε οι κυβερνήσεις, το λένε με την έννοια ότι δεν εφάρμοσαν έγκαιρα πιο σκληρό νεοφιλελευθερισμό. Και στο όνομα της κρίσης που δημιούργησαν αυτές οι πολιτικές σήμερα, έχουν το θράσος ορισμένοι να γίνονται τιμητές της αριστεράς, ενώ την ίδια στιγμή, οι ίδιοι, στο παρασκήνιο,  οργανώνονται, προετοιμάζονται, συνάπτουν και συμβόλαια ποιος θα πάρει το ένα ποιος θα πάρει το άλλο, ποιος θα αγοράσει το Τ.Τ., ποιος θα εκμεταλλευτεί την ΕΥΔΑΠ, ποιος θα αξιοποιήσει τις επενδυτικές ευκαιρίες στην ενέργεια κλπ. Γίνεται ένα όργιο πίσω από τις πλάτες της κοινωνίας την ίδια στιγμή που ζητούν από τον ελληνικό λαό να σφίξει το ζωνάρι και να προβεί σε θυσίες χωρίς καμία ελπίδα για τον ίδιο.

 

 

• Ο πολίτης τα ακούει όλα αυτά, είναι αμήχανος, φοβισμένος. Το ερώτημα που θέτει πάντως είναι: τόσα δις δημόσιο χρέος, είναι δυνατό να πληρωθεί και ποιες τεχνικές μπορούν να ακολουθηθούν ή ποιες πολιτικές που οδηγούν σε τεχνικές αποφάσεις, έτσι ώστε να υπάρξει ένας εξορθολογισμός αυτού του τεράστιου δημόσιου χρέους; Ακούμε για παράδειγμα τη λέξη: αναθεώρηση ακόμη και από χείλη νεοφιλελεύθερων και όχι μόνο από αριστερούς. Τι σημαίνει τελικά αναθεώρηση;

 

 

Υπάρχει ένας κατακλυσμός ιδεών, λέξεων, όρων και αυτό είναι εν μέρει φυσικό γιατί οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Πριν από το Φεβρουάριο, κατά την άποψή μου, δεν ετίθετο θέμα χρεοκοπίας για την Ελλάδα. Υπήρχε ένα υψηλό χρέος, διαχειρίσιμο όμως, απόδειξη και η μεγάλη προσφορά κεφαλαίων που υπήρξε ακόμη και στη δημοπρασία του Ιανουαρίου, που δεν αξιοποιήθηκε. Αλλά από τον Φεβρουάριο και μετά, μετά την απόφαση της Συνόδου Κορυφής, αποκαλύφτηκε η λεγόμενη «δυσλειτουργία», όπως το λένε πολλοί, της Ε.Ε. Αποκαλύφτηκε δηλαδή η αδυναμία της Ε.Ε. να κάνει αυτό που έκανε η Αμερική, όταν έγινε η κατάρρευση της Lehman Brothers, με το λεγόμενο σχέδιο Πόλσον, αν θυμάστε, ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα με το οποίο το αμερικάνικο κράτος έδειξε αποφασιστικότητα και πέρασε το μήνυμα ότι και όλες οι τράπεζες να κατέρρεαν, θα μπορούσε να τις σώσει. Αυτό η Ευρώπη δεν μπόρεσε να το κάνει, δημιούργησε την εντύπωση ότι είναι αθωράκιστο το ευρώ και ακόμη και μια μικρή χώρα, όπως η Ελλάδα, μπορεί να γίνει μοχλός, ακόμη και διάλυσής του. Και αυτό το σενάριο ζούμε τον τελευταίο καιρό.              

 

 

Το δεύτερο το οποίο επηρέασε τα πράγματα ήταν το πρόγραμμα της 3ης του Μάρτη της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, που έδειξε ότι μπορεί να έχουμε μεγάλη ύφεση, οπότε άρχισε να δημιουργείται μια αμφιβολία για το αν η χώρα, με την ύφεση που θα έχει,  θα μπορέσει να φτάσει στο σημείο να αποπληρώσει το χρέος της. Η κρίση ρευστότητας έγινε έτσι κρίση φερεγγυότητας.

 

 

Επομένως από το Μάρτη και μετά έχουμε ριζική αλλαγή σκηνικού. Ζούμε καταστάσεις που συνηθίζαμε να βλέπουμε στη Λατινική Αμερική τη δεκαετία το ’80, και ίσως θα έπρεπε να μελετήσουμε την πείρα τους.

 

 

• Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν ώστε να αποκτήσουμε και εμείς, η Αριστερά, τεχνογνωσία;

 

 

Παρατηρώ μια βιασύνη στη διατύπωση προτάσεων, έναν ανταγωνισμό ποιος θα πει πρώτος μια ιδέα, που μπορεί να είναι και σωστή. Δεν χρειάζεται, νομίζω, τέτοια βιασύνη. Το θέμα είναι πάρα πολύ μεγάλο. Και πρέπει να δημιουργήσουμε κάποια όργανα, κάποιους θεσμούς, να αξιολογήσουν τις προτάσεις, τα υπέρ και τα κατά τους. Τα συνθήματα είναι αναγκαία. Χρειάζονται όμως και τεκμηριωμένες θέσεις. Δεύτερο, να συνδεθούμε με χώρες που είχαν ανάλογα προβλήματα. Εμείς κάναμε πρώτοι αυτό που ονομάσαμε «μέτωπο του Νότου», με Πορτογάλους, με Ισπανούς κλπ. Τώρα πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας και τις επεκτείνουμε και με τη Λατινική Αμερική. Η Λατινική Αμερική υπήρξε τη δεκαετία του ’80 το πειραματόζωο, όπως τώρα για την ευρωζώνη είναι πειραματόζωο η Ελλάδα.

 

 

Μπορούμε λοιπόν και είμαστε σε επαφή εκεί με οικονομολόγους, ακόμη και με κυβερνητικούς παράγοντες που είχαν προβεί σε ρυθμίσεις χρεών κλπ, ούτως ώστε να αποκτήσουμε και εμείς μια τεχνογνωσία των κινημάτων και των προοδευτικών κυβερνήσεων για να δούμε με μεγαλύτερη σιγουριά τι μπορεί να γίνει.

 

 

Διότι υπάρχουν λύσεις. Δεν πρέπει να αφήνουμε την απόγνωση να γίνεται η συλλογική συνείδηση της κοινωνίας. Αν τα πράγματα φτάσουν στα άκρα,  υπάρχουν διάφορες εμπειρίες ρύθμισης χρεών που μπορεί να μας φανούν χρήσιμες ακόμη και εντός της ευρωζώνης. 

 

 

• Για να καταλάβουμε λίγο το πρόβλημα. Την επόμενη πενταετία πρέπει να πληρώσουμε 170 δις €;

 

 

Ναι, ίσως και λίγο παραπάνω, με τα καινούρια δάνεια μπορεί να φτάσει ή και να υπερβεί τα 200 δις ευρώ.

 

 

Άρα, μπορείς να πεις ότι αυτό το χρέος θα το διασπείρω σε έναν ορίζοντα τριάντα ετών. Βέβαια αυτό σημαίνει επιβάρυνση, διότι οι τόκοι παραμένουν μεγάλοι. Επίσης το μειονέκτημα είναι ότι αυτός ο τρόπος δεν λύνει το πρόβλημα αλλά το μεταθέτει στο μέλλον.

 

 

Η δεύτερη δυνατότητα είναι η λεγόμενη στάση πληρωμών. Αυτή είναι μια δυνατότητα ύστατης ανάγκης. Είναι μια κίνηση που μπορεί κάποιος να υπονοεί ως απειλή και ως διαπραγματευτικό μέσο, καταλαβαίνουμε όμως ότι αυτό έχει και συνέπειες. Κλείνουν οι παγκόσμιες αγορές δανεισμού. Αν δεν έχεις εξασφαλίσει εναλλακτικές λύσεις, δεν μπορείς να δανειστείς, δεν μπορείς να κάνεις εισαγωγές κλπ. Άρα, θα έχεις ένα όφελος ότι δεν θα πληρώνεις τόκους για ένα διάστημα, όμως θα πρέπει να ισοσκελίσεις τον προϋπολογισμό και το ισοζύγιο πληρωμών, οπότε θα έχεις μια προσαρμογή βίαιη, πτώση της κατανάλωσης και το αναπτυξιακό αποτέλεσμα μπορεί να είναι αρνητικό. Δηλαδή κερδίζεις κάτι που δεν πληρώνεις τόκους και μπορεί να το κάνεις αυτό ανάπτυξη, αλλά χάνεις από το γεγονός ότι δεν μπορείς να δανειστείς ή κάνεις εισαγωγές, αν δεν μπορέσεις να πληρώνεις και,  αν δεν έχεις εξασφαλίσει κάποιες συμμαχίες, μπορεί να απομονωθείς.

 

 

Γι αυτό μου κάνει εντύπωση που μερικές φορές η στάση πληρωμών προβάλλεται ως μια απλή ή εύκολη λύση, χωρίς να επισημαίνονται οι ενδεχόμενες παρενέργειες, τις οποίες υπεύθυνος να αξιολογήσει, σε τελευταία ανάλυση, είναι ο ίδιος ο λαός, ο οποίος και θα τις υποστεί.

 

 

Άλλο θέμα βεβαίως αν εξαντληθεί κάθε άλλη δυνατότητα, οπότε, και σ΄ αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να υπάρξει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος σε όλες του τις διαστάσεις, οικονομικές, πολιτικές, διπλωματικές, ούτως ώστε να αποκλειστεί μια κατάσταση απομόνωσης σε ό,τι αφορά στις χρηματοδοτήσεις, στην τεχνολογία, στις επενδύσεις κλπ.

 

 

Γενικά κριτήριο πρέπει να είναι ποια λύση εξασφαλίζει μεγαλύτερους βαθμούς ελευθερίας για την άσκηση μιας πολιτικής υπέρ των εργαζομένων και της κοινωνίας.

 

 

Τώρα ενδιάμεσα, δηλαδή ανάμεσα στην αναδιάρθρωση και τη στάση πληρωμών, υπάρχουν διάφορες εκδοχές ρύθμισης του χρέους, διάφορες μορφές και τρόποι εξόδου από μια κρίση χρέους.  

 

 

• Αναδιαπραγμάτευση όμως σημαίνει ότι κάνεις διαπραγμάτευση, δεν είναι μονομερής στάση …. σε μια σχέση όπου ο πιστωτής είναι ισχυρός.

 

 

Το κρίσιμο είναι ποιος διαπραγματεύεται τι, με ποιον και για ποιον τελικό σκοπό. Υπάρχουν αρνητικές αλλά και θετικές εμπειρίες διεθνώς. Απαιτούνται, σε κάθε περίπτωση, διεθνείς συνεργασίες, συμμαχίες, συντονισμός, ιδίως αν είναι να πληρώσουν και οι πιστωτές.

 

 

• Πώς λοιπόν μπορούν να πληρώσουν οι πιστωτές;

 

 

Οι πιστωτές μπορούν να πληρώσουν με τρεις τρόπους.

Πρώτον, να διαγραφεί ένα μέρος του χρέους.

Δεύτερον, να μετακυληθεί το υπόλοιπο στο μέλλον και ταυτόχρονα να υπάρξει μείωση των επιτοκίων δανεισμού για το υπόλοιπο του χρέους.

Αυτή η ρύθμιση θα έχει τρία αποτελέσματα:

Πρώτον, να πέσει το χρέος σε ένα επίπεδο διαχειρίσιμο, να επιτρέπει δηλαδή την άσκηση αναπτυξιακής πολιτικής.

Δεύτερον, οι τόκοι  για την εξυπηρέτηση του χρέους να πέσουν και αυτοί  ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Τρίτον, το υπόλοιπο χρέος να διασπαρθεί σε έναν ευρύ χρονικό 25 – 30 ετών.

Όλα τα παραπάνω μπορούν να δημιουργήσουν τη βάση για μια νέα αρχή, για ένα νέο ξεκίνημα, με την εφαρμογή ενός προγράμματος και δημοσιονομικής προσαρμογής και παραγωγικής ανασυγκρότησης και  μετασχηματισμού του κράτους και της κοινωνίας. 

 

 

• Διότι πάντοτε η ρύθμιση του θέματος του χρέους έχει να κάνει με μια προοπτική ανάπτυξης. 

 

 

Θα πρέπει. Τώρα βέβαια θα μπορούσε να πει κάποιος για ποιο λόγο να δεχτούν οι άλλοι μια τέτοια ρύθμιση; Η απάντηση είναι διότι αλλιώς μπορεί να χάσουν περισσότερα.

 

 

• Ήδη, απ’ ό,τι μαθαίνουμε, η αξία των ελληνικών ομολόγων έχει πέσει κατά 15% – 20% σήμερα.

 

 

Ανάλογα με τη διάρκειά τους. Η τιμή των ομολόγων μακράς διάρκειας έχει πέσει κατά 35%. Αυτό σημαίνει ότι αυτός που έχει ένα ελληνικό ομόλογο 20ετές, το πουλάει 65, ενώ το αγόρασε 100. Δηλαδή αυτός έχει καταλήξει ότι δεν μπορεί να πάρει παραπάνω, μπορεί να πάρει και λιγότερα ή δεν είναι βέβαιος τι θα συμβεί στο μέλλον και γι αυτό πουλάει τώρα με ζημιά ή δεν μπορεί να περιμένει ενδεχομένως ανάκαμψη των τιμών.

 

 

Τα παραπάνω βέβαια προϋποθέτουν μια εκτίμηση. Θα αποδώσει ο μηχανισμός όπως έχει σχεδιαστεί; Προσωπικά πιστεύω όχι. Το πολύ – πολύ να μεταθέσει το πρόβλημα στο μέλλον. Επομένως υπάρχουν δύο προοπτικές: ή αφήνουμε τα πράγματα να κυλήσουν, με αποτέλεσμα να έχουμε μια ανεξέλεγκτη πορεία με την πιθανότητα να καταλήξουμε σε μια κατάσταση φτώχειας, μιζέριας, τέλματος, άγνωστο για πόσο, ή να τεθούν οι βάσεις για μια νέα αρχή με το να αναλάβουν και οι πιστωτές μέρους του κόστους και να υπάρξει ένα πρόγραμμα το οποίο θα υπηρετήσει τις κοινωνικές ανάγκες, θα εξασφαλίζει και ανάπτυξη και δίκαιη αναδιανομή. Αυτό βέβαια απαιτεί δράση σε εθνικό επίπεδο, αλλά και ένταξη αυτής της δράσης σε μια διεθνή δυναμική. Επαναλαμβάνω, το θέμα δεν είναι τεχνικό ή στενά οικονομικό, αλλά βαθύτατα πολιτικό.  

 

 

• Στο παρελθόν, μας το θυμίζει σήμερα και ο Σταθάκης στην Αυγή, υπήρξαν δύο σχέδια. Του Βaker το 85 και του Brady το 89 που προσπάθησαν να διαχειριστούν το πρόβλημα του δημόσιου χρέους με τα περίφημα διαρθρωτικά  προγράμματα του ΔΝΤ. Μπορεί να έχουμε ξανά τέτοιες προτάσεις;

 

 

Ακριβώς. Αυτό που μόλις σας περιέγραψα, είναι το plan Brady, υφυπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ. Δηλαδή διαγραφή μέρους του χρέους, μετακύληση του υπόλοιπου, μείωση των επιτοκίων. Ποιο είναι το θέμα εδώ όμως;  Πώς το παλεύεις αυτό; Γιατί, αν δείτε, και ο κ. Ανδριανόπουλος και πολλοί άλλοι νεοφιλελεύθεροι υποστηρίζουν να πληρώσουν οι πιστωτές, να διαγραφεί μέρος του χρέους κλπ. Η διαφορά μας με αυτούς βρίσκεται στο εξής: Αυτοί τα προτείνουν για να διευκολυνθεί η αναθεμελίωση ενός καπιταλισμού, σκληρού, νεοφιλελεύθερου, με περιστολή κοινωνικών δικαιωμάτων, ενώ εμείς θα προτείναμε μια ανάλογη ρύθμιση, ως μέσο, ως υποβοήθηση για να εφαρμοστεί ένα πρόγραμμα κοινωνικής δικαιοσύνης, παραγωγικής ανασυγκρότησης και πλήρους απασχόλησης. Άρα, στην ουσία, η διαφορά δεν είναι τόσο στο είδος της ρύθμισης, όσο στο ποιο σχέδιο θα υλοποιήσεις. Και γι αυτό έχει μεγάλη σημασία ο συσχετισμός δυνάμεων και εντός της Ελλάδας και εντός της Ευρώπης και διεθνώς. Γι αυτό επιμένω, ότι αντί να  ασχολούμαστε με νέες διαιρέσεις και διαφοροποιήσεις,  ας δούμε ότι αυτό που προέχει, σε αυτό το φόντο, και αυτό είναι η κοινή δράση και η ενότητα της Αριστεράς. Σήμερα αριστερό είναι ό,τι ενώνει, ό,τι κινητοποιεί. Κι ας μην έχουμε αυταπάτες. Μπορεί να υπάρξει και επαναστατική κατάσταση στην Ελλάδα. Αν η Αριστερά είναι διασπασμένη και κατακερματισμένη δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορεί να αξιοποιήσει ή να επηρεάσει τις καταστάσεις. Στην Αργεντινή υπήρξε τέτοια κατάσταση. Είχε προ ημερών γράψει ένα άρθρο ο Κ. Ήσυχος, που ξέρει πολύ καλά την κατάσταση στην Λατινική Αμερική, και κατέληγε στο συμπέρασμα ότι δυστυχώς, ενώ έγιναν πολλά, η Αριστερά λόγω του κατακερματισμού της δεν μπόρεσε να επηρεάσει πολιτικά τις εξελίξεις.  Ας μάθουμε λοιπόν και εμείς από το μέλλον και, αν δεν μπορούμε να ανακαλύψουμε τις νέες μεγάλες αλήθειες, ας διδαχθούμε από το παρελθόν και ας αποφύγουμε να κάνουμε τα ίδια λάθη.

This message is only visible to admins.
Problem displaying Facebook posts.
Click to show error
Error: An access token is required to request this resource. Type: OAuthException

Latest Twetter Feeds

YDragasakis @YDragasakis
RT @atsipras:Αν πριν από τρία χρόνια, στην αρχή της κλιματικής κρίσης, αιφνιδιαστήκαμε, σήμερα δεν υπάρχει δικαιολογία. Όσοι εί… https://t.co/cTMkPXsusL
RT @atsipras:Αυτή την εφιαλτική νύχτα είμαστε δίπλα στους ανθρώπους που ξενυχτούν αγωνιώντας για τις περιουσίες τους. Στη Βαρυμπ… https://t.co/6GF1g3Mzg2
RT @atsipras:Τούτες τις δύσκολες ώρες κύριο μέλημα όλων μας να περιοριστεί η καταστροφή, μα πάνω από όλα η προστασία της ανθρώπι… https://t.co/Wy9n6misoE
RT @atsipras:Οργή και πένθος. Αλλά δε φτάνει να πενθούμε και να οργιζόμαστε. Οφείλουμε να δράσουμε. Να αναγνωρίσουμε την αμείλι… https://t.co/WbFdv4T1ON
«Κάλεσμα για δημοκρατική & προοδευτική συστράτευση για την απελευθέρωση της χώρας & της κοινωνίας από δεσμά, νοοτρο… https://t.co/YIWHLlm551

Επικοινωνία

Μέγαρο Βουλής
10021, Αθήνα

τηλ (+30) 210 – 370 7299
(+30) 210 – 370 7972

e-mail
ydragasakis@parliament.gr