Μέσω του προϋπολογισμού του κράτους, αναδιανέμεται σχεδόν το 50% του εθνικού εισοδήματος. Η κατανομή των φορολογικών βαρών, η κοινωνική αποτελεσματικότητα των δαπανών, η όλη δημοσιονομική διαχείριση, έχουν τεράστια σημασία για την κάθε κοινωνία.

Όμως, στη χώρα μας, ούτε ο προϋπολογισμός ούτε ο απολογισμός υπόκεινται σε ουσιαστικό έλεγχο. Ο ρόλος της βουλής είναι τυπικός, τελετουργικός. Η εκάστοτε κυβέρνηση λειτουργεί σε ένα περιβάλλον αδιαφάνειας. Ενδεικτικό είναι ότι, ακόμα και τα μεγέθη του προϋπολογισμού και ο τρόπος απεικόνισής τους, τροφοδοτούν διαρκώς δικομματικές διαμάχες που συχνά επιλύονται με επιδιαιτησία της Eurostat.

 Για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, έχουμε, από χρόνια, προτείνει τη συγκρότηση ενός Γραφείου για τον Προϋπολογισμό στη βουλή. Η ιδέα είναι να υπάρχει ένα κέντρο ελέγχου του προϋπολογισμού το οποίο να βρίσκεται έξω από την εκτελεστική εξουσία, αυτόνομο ως προς αυτήν. Κατά την επεξεργασία της λάβαμε υπόψη μας τη διεθνή εμπειρία.

 Στην Ε.Ε., το ρόλο αυτόν παίζει η “Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού” του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου. Σε άλλες χώρες, τα κοινοβούλια έχουν παρεμφερείς δομές.

 Στην περίπτωσή μας:

1) Η “Επιτροπή για τον απολογισμό”,  που ήδη λειτουργεί στη βουλή κατά το άρθρο 31Α΄ του Κανονισμού της, πρέπει να αποκτήσει αυξημένο ρόλο. Για να είναι εξ’ αρχής σαφής ο στόχος, καλό είναι να μετονομασθεί σε “Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού, του Απολογισμού και του Ισολογισμού του κράτους”.

2) Η Επιτροπή αυτή πρέπει να είναι “διαρκής” να λειτουργεί δηλαδή σε όλη τη διάρκεια του έτους και να ελέγχει την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

3) Η Επιτροπή πρέπει να υποστηρίζεται από μια επιστημονική ομάδα υψηλού επιπέδου. Να έχει αυτόνομη σύνδεση με τη Στατιστική Υπηρεσία, τη Eurostat, την Τράπεζα της Ελλάδας, το ΚΕΠΕ και άλλα ιδρύματα που μπορούν να βοηθούν στο έργο της. Να μπορεί να καλεί, στη διάρκεια του έτους, όχι μόνο τον Υπουργό Οικονομικών, αλλά όλους του Υπουργούς, φορείς του δημοσίου και κοινωνικούς φορείς.

4) Η Επιτροπή αυτή, πρέπει να επισημαίνει έγκαιρα τις αποκλίσεις, κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού, να προωθεί την κατάρτιση κοινά αποδεκτών, σταθερών και διαφανών κανόνων αποτύπωσης των μεγεθών, με τελικό στόχο να είναι σε θέση να εγγυάται την αξιοπιστία και τη διαφάνεια της δημοσιονομικής διαχείρισης και να συμβάλει στη βελτίωση της κοινωνικής αποτελεσματικότητάς της.