Ομιλία στην παρουσίαση του Χρ. Γιαννίμπα_Από το έγκλημα του Χρηματιστηρίου στην παγίδα των δανείων_

Ο ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ

ΟΙ ΝΕΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣΤο 1999 – για πολλούς – παραπέμπει στο λεγόμενο «έγκλημα του Χρηματιστηρίου».

Όμως, το 1999, συνιστά ένα ορόσημο με ευρύτερη σημασία. Όσα συντελέστηκαν το έτος αυτό, αλλά και όσα προηγήθηκαν ή επακολούθησαν κατέδειξαν την ορμητική είσοδο στο οικονομικό προσκήνιο δύο νέων πρωταγωνιστών: του Χρηματιστήριου και των Τραπεζών.

Τα Χρηματιστήρια, βεβαίως, διεθνώς, έχουν ζωή αιώνων. Ακόμη και το ελληνικό Χρηματιστήριο έκανε την εμφάνισή του ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα. Όμως, μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του ’90 ο ρόλος του ήταν περιθωριακός. Τα χρόνια που ακολούθησαν, με αποκορύφωμα το 1999 το ελληνικό Χρηματιστήριο έκανε τη θορυβώδη εισβολή του και αναδείχθηκε σε σημαντικό μοχλό των οικονομικών, και όχι μόνο, εξελίξεων, αρχικά ως νέος θεός της ελπίδας και στη συνέχεια ως η δαιμονοποιημένη αιτία όλων των δεινών.

Η κυβέρνηση, η αξιωματική αντιπολίτευση, τα μέσα ενημέρωσης, οικονομικοί παράγοντες, δημιούργησαν ένα πρωτοφανές εμπόριο ελπίδων και καθαγιασμού της κερδοσκοπίας, που ώθησε εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά να δοκιμάσουν την τύχη τους στο ταμπλό της Σοφοκλέους. Ακόμη και ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος έδωσε τις ευλογίες του στο ναό της κερδοσκοπίας. Πολιτικοί παράγοντες που στη συνέχεια έγιναν κατήγοροι για το “έγκλημα του χρηματιστηρίου”, τότε πρωτοστατούσαν στην εκλαΐκευση της ιδέας για έναν επερχόμενο “λαϊκό καπιταλισμό” και από τα έδρανα της αντιπολίτευσης ασκούσαν κριτική στην κυβέρνηση ότι ο χρηματιστηριακός δείκτης δεν ανέβαινε αρκετά γρήγορα!

Όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, τον ενθουσιασμό διαδέχθηκε η απογοήτευση, τη μανία των αγορών ακολούθησε ο πανικός των πωλήσεων. Καθοδηγημένη κι’ αυτή η υποτιμητική κερδοσκοπία επέτρεψε στα ξένα κεφάλαια να “σαρώσουν” τις μετοχές και να αποκτήσουν ισχυρή παρουσία σε όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις. 

Πέραν, όμως, αυτής της άμεσης κοινωνικοποίησής του, το χρηματιστήριο αποκτά εξ αντικειμένου ένα νέο αυξημένο οικονομικό και κοινωνικό ρόλο. Σ’ αυτό επενδύονται αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και μέρος της κοινωνικής αποταμίευσης μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων. Μέσω αυτού πραγματοποιούνται οι ιδιωτικοποιήσεις, αλλάζει χέρια ο έλεγχος επιχειρήσεων, ανακατανέμεται ένα μέρος της υπεραξίας, αλλά και των εισοδημάτων. Οι αλλαγές, συνεπώς, αυτές υπερβαίνουν το ’99 και αποκτούν ένα διαρκέστερο χαρακτήρα.

Οι τράπεζες, αντίστοιχα, έπαιζαν πάντοτε ρόλο σημαντικό. Μόνο που αυτός περιοριζόταν, εν πολλοίς, στον κόσμο των επιχειρήσεων και στο πιο εύπορο στρώμα  της κοινωνίας. Κατά τη δεκαετία του  ’90 αρχίζει να αναδύεται ο νέος επιβλητικός, από οικονομική, κοινωνική, αλλά και πολιτική άποψη ρόλος των τραπεζών.

Οι τράπεζες έχουν πλέον αναδειχθεί σ’ ένα θεσμό αντίστοιχο και παράλληλο του κράτους, και, συχνά, ως ένα συλλογικό μονοπώλιο, λόγω της οικονομικής δύναμης, αλλά και του ρόλου που επιτελούν λειτουργούν ως κράτος εν κράτει. Ο διαμεσολαβητικός ρόλος των τραπεζών ανάμεσα στην κοινωνία και την οικονομία, αποκτά καθολικές διαστάσεις, αφού όχι μόνο οι επιχειρηματικές αλλά οι καθημερινές οικονομικές δραστηριότητες και συναλλαγές των νοικοκυριών διαμεσολαβούνται από τις τράπεζες.

Σ’ αυτό συμβάλει και το γεγονός ότι, με κάποια καθυστέρηση αλλά με ορμητική ταχύτητα, η ελληνική κοινωνία από μια κοινωνία αποταμίευσης μετασχηματίζεται σε μια κοινωνία κατανάλωσης. Η κατανάλωση, δηλαδή, αλλά και η απόκτηση περιουσιακών στοιχείων δεν έπονται αλλά προηγούνται της απόκτησης των αναγκαίων εισοδημάτων. Ο μετασχηματισμός αυτός, γίνεται με κύριο μοχλό τις τράπεζες, και με την παρότρυνση της ασκούμενης νεοφιλελεύθερης πολιτικής. Οι συνέπειες αυτού του μετασχηματισμού, που δεν έχουν ακόμη πλήρως συνειδητοποιηθεί, δεν είναι μόνο οικονομικές αλλά και κοινωνικές και πολιτισμικές.

Οι όροι λειτουργίας της οικονομίας και της κοινωνίας αλλάζουν δραματικά. Η συγκέντρωση του κεφαλαίου επιταχύνεται. Ο έλεγχος της οικονομίας συγκεντρωποιείται. Νέοι μηχανισμοί αναδιανομής του κοινωνικού πλεονάσματος αλλά και των εισοδημάτων τίθενται σε κίνηση. Οι ανισότητες ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις, αλλά και στο εσωτερικό τους, μεγεθύνονται. Νεόπλουτα αλλά και νεόπτωχα στρώματα διαμορφώνουν μια νέα κοινωνική γεωγραφία.

Πέραν των αντικειμενικών παραγόντων που ωθούν στις εξελίξεις αυτές, η νεοφιλελεύθερη πολιτική τους ανοίγει το δρόμο, όπως ενθαρρύνει και τους πολίτες να δανείζονται, αφού έτσι τροφοδοτείται η κατανάλωση και η οικονομική δραστηριότητα, προωθείται μια επισφαλής “ανάπτυξη μέσω δανεισμού”, που, στη συνέχεια, αυτή η “ισχυρή ανάπτυξη” χρησιμοποιείται ως επιχείρημα πολιτικό και προβάλλεται ως επίτευγμα της πολιτικής, δείγμα προόδου, ακόμη και ευημερίας. Μόνο που αυτό που στ’ αλήθεια διαμορφώνεται είναι μια “κοινωνία της ορθοπεταλιάς”, όπως εύστοχα έχει αποκληθεί. Οι άνθρωποι τρέχουν πίσω από τις “δόσεις” με τις οποίες στην καλύτερη περίπτωση απόκτησαν αγαθά τα οποία δεν είναι σε θέση να απολαύσουν. Ενώ κανείς δε μπορεί να προβλέψει πώς, αυτό  το οικοδόμημα, θα συμπεριφερθεί στην περίπτωση μιας σοβαρής κρίσης, που όσο αργεί τόσο πιο αναπόφευκτη γίνεται.

Στο έδαφος αυτών των εξελίξεων, καλλιεργήθηκε σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, αρχικά, η αυταπάτη ότι οι ανάγκες του μπορούν να εκπληρωθούν γρήγορα και εύκολα με το χρηματιστήριο. Μετά, η νέα αυταπάτη ήλθε για να πει ότι όλα  – από τη χρηματοδότηση των διακοπών μέχρι την απόκτηση νέου αυτοκινήτου ή νέας κατοικίας – μπορούν να επιτευχθούν μέσω δανεισμού. Τις συνέπειες της πρώτης αυταπάτης τις ζήσαμε και για ορισμένους ήταν οδυνηρές. Τώρα μένει να δούμε τις συνέπειες της δεύτερης αυταπάτης.

Σ’ αυτό το νέο τοπίο που διαμορφώνεται, οι προσδοκίες συνυπάρχουν με τις διαψεύσεις τους. Η ευφορία εναλλάσσεται με την απογοήτευση. Και η διάχυτη ανασφάλεια αποδείχνεται το πιο σταθερό, γενικευμένο και διαρκές χαρακτηριστικό αυτής της νέας κοινωνικής πραγματικότητας.

Αυτή βεβαίως η διάχυτη ανασφάλεια δεν οφείλεται μόνο στις εξελίξεις γύρω από τα χρηματιστήρια και τις τράπεζες. Οι εξελίξεις αυτές, μαζί με την απορύθμιση των εργασιακών σχέσεων, τη διαμόρφωση ενός επισφαλούς και άναρχου εργασιακού περιβάλλοντος, την ιδιωτικοποίηση δημοσίων αγαθών και την απελευθέρωση των αγορών ουσιαστικά από κάθε κοινωνικό ή δημόσιο έλεγχο, συνθέτουν, από κοινού, ένα νεοφιλελεύθερο  μετασχηματισμό, που βρίσκεται σε εξέλιξη, του ίδιου του καπιταλισμού και των κοινωνιών, τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας. Ο νέος ρόλος των Χρηματιστηρίων και των τραπεζών είναι ταυτόχρονα και συνέπεια, αλλά και μοχλός προώθησης αυτού του μετασχηματισμού. Ακριβώς γι’ αυτό η παρακολούθηση των εξελίξεων σ’ αυτούς τους τομείς έχει ιδιαίτερη σημασία.

Στο βιβλίο του αυτό, ο Χρ. Γιαννίμπας, παραθέτει πλήθος από στοιχεία, εμπειρίες, αλλά και σκέψεις, που αφ’ ενός φωτίζουν την είσοδο της ελληνικής κοινωνίας σ’ αυτή τη νέα της φάση, αφ’ ετέρου συνθέτουν  μια ορισμένη άποψη και αντίδραση στους συντελούμενους μετασχηματισμούς. Άλλοτε με σαρκασμό, άλλοτε με χιούμορ και άλλοτε με αγανάκτηση περιγράφει οικονομικές καταστάσεις και συμπεριφορές στις οποίες η νομιμότητα  συγχέεται με την παρανομία, η απάτη εκθιάζεται ως εξυπνάδα ή αποτελεσματικότητα, η αποδεκτή οικονομική πρακτική συναντάται με το οικονομικό έγκλημα σ’ ένα γήπεδο στο οποίο οι “γραμμές” και τα “όρια” είναι θαμπά και δυσδιάκριτα. Τέλος, εντοπίζει υπεύθυνους και αποδίδει ευθύνες, προς πάσα κατεύθυνση, με αιχμή το συναινετικό δικομματικό πολιτικό πλαίσιο, που λειτουργεί ταυτόχρονα ως ένα θερμοκήπιο που και παράγει αλλά και συγκαλύπτει απάτες  και εγκλήματα διαρκείας και όχι της μιας ή της άλλης κομματικής ή οικονομικής στιγμής. Ένα πλαίσιο στο οποίο ουσιαστικά νομοθετούν οι οικονομικά ισχυροί, φυσικά προς όφελός τους, με αποτέλεσμα, τον περαιτέρω γιγαντισμό τους.

Ο Χρ. Γιαννίμπας, επέλεξε να εκθέσει τις σκέψεις του μ’ ένα τρόπο απλό, γλαφυρό και άμεσο. Ωστόσο πολλά από τα θέματα που θίγει έχουν ανάγκη μιας πληρέστερης ανάλυσης και τεκμηρίωσης, ώστε να γίνει σαφέστερη η διάκριση ανάμεσα στην υποκειμενική συμπεριφορά από την αντικειμενική λειτουργία του συστήματος, ανάμεσα στην ανάγκη διορθωτικών παρεμβάσεων από την ανάγκη ριζικότερων αλλαγών.

ο έργο του Χρ.Γιαννίμπα, σε κάθε περίπτωση, βοηθά στην κατανόηση του κλίματος και των συνθηκών που μας περιβάλλουν, σ’ αυτή τη φάση του νεοφιλελεύθερου μετασχηματισμού. Βοηθά στη συνειδητοποίηση της ανάγκης για αλλαγές και νέα ρυθμιστικά πλαίσια και επισημαίνει πεδία τέτοιων παρεμβάσεων.

Κυρίως όμως, συνιστά ένα ηχηρό σήμα κινδύνου και μια προειδοποίηση. Τα όσα έγιναν το 1999 και τα όσα επακολούθησαν, θα επαναληφθούν με τη μία ή την άλλη μορφή, αν το οικονομικό και το πολιτικό σύστημα συνεχίσει να λειτουργεί με τις ίδιες συντεταγμένες. Αν οι γιγάντιες δυνάμεις του καπιταλισμού και της κερδοσκοπίας, που ο νεοφιλελευθερισμός καθιστά ακόμη πιο ασύδοτες, δεν ελεγχθούν, τότε η κοινωνία θα βρίσκεται διαρκώς υπό τον ολοένα και πιο ασφυκτικό έλεγχο αυτών των δυνάμεων.

Γιάννης Δραγασάκης - Yannis Dragasakis

Γιάννης Δραγασάκης - Yannis Dragasakis

12,824

Βουλευτής | ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία

Ομιλία στην εκδήλωση της Νομαρχιακής Επιτροπής ΣΥΡΙΖΑ ΠΕΙΡΑΙΑ «Διέξοδοι & προοπτικές της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας / Η πρόταση του #ΣΥΡΙΖΑ - #Προοδευτική_Συμμαχία»▶️ Δείτε απευθείας την εκδήλωση ... ΠερισσότεραΛιγότερα
Προβολή στο Facebook
Σήμερα τιμούμε τη μνήμη των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ποντίων που οδήγησε στον θάνατο και τον ξεριζωμό ένα σημαντικό κομμάτι του Ελληνισμού με μεγάλη ιστορία. Δεν ξεχνούμε πως οι Πόντιοι πρόσφυγες που ήρθαν στην Ελλάδα συνέβαλαν καθοριστικά στην κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ανόρθωση της χώρας παρά τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες.Στηρίζουμε ενεργά την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης, τη διεθνή αναγνώριση της ιστορικής αλήθειας σε επιστημονικό και διπλωματικό επίπεδο. Γνωρίζουμε ότι η διεθνής αναγνώριση της ιστορικής αλήθειας αλλά και ο διάλογος στη βάση του διεθνούς δικαίου, είναι η απάντηση σε κάθε μορφής εθνικισμό και αναθεωρητισμό που φέρνει νέους πολέμους, νέες γενοκτονίες και νέες εθνοκαθάρσεις. Αλλά και η βάση για την ανάπτυξη σχέσεων ειλικρινούς συνεργασίας και αμοιβαίου σεβασμού στην περιοχή μας. ... ΠερισσότεραΛιγότερα
Προβολή στο Facebook
Δήλωση για το αποτέλεσμα των εκλογών στο ΣΥΡΙΖΑ - ΠΣ ... ΠερισσότεραΛιγότερα
Προβολή στο Facebook
Σήμερα στο Περιστέρι* Μάθε πώς & που ψηφίζεις 👉 www.syriza.gr/page/ekloges.html#15Μαιου #ΣτειλεΤονΛογαριασμο ... ΠερισσότεραΛιγότερα
Προβολή στο Facebook
Η αυριανή εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη του Προέδρου & της Κεντρικής Επιτροπής του #ΣΥΡΙΖΑ-#Προοδευτική_Συμμαχία δεν είναι απλά μια ακόμη «τυπική» εσωτερική δραστηριότητα που αποφάσισε το πρόσφατο Συνέδριό μας. Η 15η Μάη λαμβάνει τον χαρακτήρα ενός γεγονότος-σταθμού για την αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στη χώρα. Με γνώμονα τις ανάγκες & τις προσδοκίες της κοινωνίας, λοιπόν, ας αξιοποιήσουμε την αυριανή μέρα, ως ένα εφαλτήριο για μια νέα δυναμική πορεία. Κι από τη Δευτέρα, από όποια θέση κι αν βρίσκεται η καθεμιά & ο καθένας μας, όλες & όλοι μαζί θα δώσουμε τη μεγάλη μάχη για μια νέα αρχή. Κι αυτό είναι το πιο σημαντικό ζητούμενο της αυριανής ημέρας. Ένας ΣΥΡΙΖΑ πιο ισχυρός, πιο ενωμένος, πιο αποφασιστικός. Στον αγώνα την πολιτική αλλαγή & την προοδευτική διέξοδο. ΓΔρΓιάννης Δραγασάκης, Υποψήφιος για την ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία στην Περιφέρεια Αττικής* Μάθε πώς & που ψηφίζεις 👉 www.syriza.gr/page/ekloges.html#15Μαιου #ΣτειλεΤονΛογαριασμο ... ΠερισσότεραΛιγότερα
Προβολή στο Facebook

Latest Twetter Feeds

YDragasakis @YDragasakis
RT @leftgr:«Διέξοδοι και προοπτικές της Μικρομεσαίας Επιχειρηματικότητας»: Δείτε ζωντανά την εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ Πειραιά https://t.co/JDRYOFQnjM
RT @atsipras:Από σήμερα είμαστε ένα άλλο κόμμα. Πιο μαζικό, λαϊκό, νεανικό, ριζοσπαστικό. Και θέλω να υπενθυμίσω: Ο ΣΥΡΙΖΑ των 3… https://t.co/z1C5r6ev2r
RT @Neolaia_Syriza:Περισσότερα απο 150.000 μέλη, προσήλθαν μαζικά στις κάλπες σε όλη την Ελλάδα! Χιλιάδες νέοι/ες συστρατεύονται στη… https://t.co/1KNN0Yjw7Y
RT @syriza_gr:.@atsipras: Ο ΣΥΡΙΖΑ των 172.000 μελών θα είναι πρώτο κόμμα στις επόμενες εκλογές – Μεγάλο βήμα για να ξαναφέρουμε… https://t.co/DV93yXCpUW

Επικοινωνία

Μέγαρο Βουλής
10021, Αθήνα

τηλ (+30) 210 – 370 7299
(+30) 210 – 370 7972

e-mail
ydragasakis@parliament.gr