Η ήττα της αριστεράς στην Ιταλία δείχνει τα όρια μιας αντίληψης που είδε τη συμμετοχή στη διαχείριση της εξουσίας όχι ως έκφραση, αλλά ως υποκατάστατο των κοινωνικών κινημάτων.

Η διέξοδος από τις αυταπάτες ενός δεξιού διαχειριστικού κυβερνητισμού δεν βρίσκεται όμως στις άλλες αυταπάτες ενός στείρου αντικυβερνητισμού. Αλλά στη χάραξη μιας νέας αξιόπιστης στρατηγικής.

• Πρώτο συστατικό μιας τέτοιας στρατηγικής είναι τα κοινωνικά κινήματα, η ενεργοποίηση των πολιτών, η ικανότητα της αριστεράς να ενώνει δυνάμεις, να συνθέτει αιτήματα και να επηρεάζει τα πράγματα “από τα κάτω”. Μόνον έτσι μπορεί να καταστεί μια αξιόπιστη κυβερνητική δύναμη.

• Δεύτερο συστατικό είναι το πρόγραμμα. Δεν αρκεί μια πολιτική ενάντια στις υπερβολές των αγορών ή στις ακρότητες του νεοφιλελευθερισμού, όπως ορισμένοι συμβουλεύουν το ΠΑΣΟΚ. Η κοινωνία χρειάζεται σήμερα μια νέα γενιά μεταρρυθμίσεων, ρήξεων και διαρθρωτικών αλλαγών που θα συνθέτουν ένα νέο υπόδειγμα, εναλλακτικό και ανταγωνιστικό προς το νεοφιλελευθερισμό.

• Τρίτο συστατικό είναι η επανασύνδεση των επιμέρους κινήσεων με τη συνολική προοπτική που φιλοδοξεί να ανοίξει για την κοινωνία η αριστερά. Το όραμα, το περιεχόμενό του και οι δρόμοι προσέγγισής του στην εποχή μας.

Εξοπλισμένη μ’ αυτά τα όπλα, μια αριστερή δύναμη, όχι μόνο μπορεί αλλά, και πρέπει να επιζητά τη συμμετοχή της σε ευρύτερες πλειοψηφίες και κυβερνητικούς συνασπισμούς, αν και όποτε εκτιμά ότι με τον τρόπο αυτό μπορεί να υπηρετεί το στρατηγικό της στόχο ή να διευκολύνει τον αγώνα γι’ αυτόν.